Tema: Ang Kaliwatan ni Esau, Ang Bahandi sa Kalibutan, ug Ang Paspas nga Pagsaka sa Edom
Sinulat ni: Joey Arles O. "JAO" Vergara | August 2026
Pasiuna:
Ang Genesis 36 kasagarang laktawan sa daghan inig basa nila sa Bibliya tungod kay puros ra kini mga ngalan sa kaliwatan (kun sa english pa, gitawag kinig "genealogy"). Kini naglista sa mga kaliwat ni Esau, nga nailhan usab isip Edom. Apan bisan pa man kon daw "boring" kini basahon, adunay dagkong mga leksyon nga gitago ang Diyos dinhi. Nagpakita kini nga ang Diyos nagatuman sa Iyang saad bisan ngadto sa mga tawong wala sa linya sa kaluwasan, ug naghatag kinig lalum nga pagtandi tali sa gingharian sa kalibutan ug sa Gingharian sa Diyos.
Ang Teksto: Gihisgutan dinhi ang mga asawa ni Esau nga mga langyaw (mga Canaanhon). Si Esau nakatigom og hilabihan kadaghang hayop ug bahandi. Tungod kay labihan kadaghan ang ilang mga kabtangan, dili na sila mahimong magpuyo og usa sa iyang igsoon nga si Jacob kay dili na paigo ang sabsaban sa yuta. Busa, gikuha ni Esau ang iyang tibuok pamilya ug kabtangan, ug mibalhin sa pagpuyo sa Bukid sa Seir, layo kang Jacob.
Pagpatin-aw: Gibaligya ni Esau ang iyang espirituhanong katungod (birthright) baylo sa usa ka panaksan nga sabaw kaniadto, apan wala kini nagpasabot nga nagpuyo siya sa kakabos. Sa tinuod lang, gipanalanginan gihapon siya sa Diyos og daghan kaayong materyal nga butang (physical blessings). Apan kining maong bahandi maoy nahimong rason nga hingpit siyang mipahilayo sa yuta nga gisaad sa Diyos (ang Canaan) ug mipahilayo sa komunidad sa pagtuo (kang Jacob). Nagtudlo kini nga ang pisikal nga pag-asenso dili basihan kon ang usa ka tawo anaa pa ba sa saktong dalan sa Diyos.
Cross References:
Hebreo 12:16 - "Bantayi nga walay si bisan kinsa nga makighilawasnon o hugaw sa espiritu (dili diyosnon), sama kang Esau, nga tungod sa usa ka pagkaon gibaligya niya ang iyang kaugalingong pagkapanganay."
Mateo 16:26 - "Kay unsa man ang makuha sa usa ka tawo kon maangkon niya ang tibuok kalibutan, apan mawad-an siya sa iyang kalag?"
Ang Teksto: Human gilista ang daghang mga hepe o lider (chiefs) sa Edom, giingon sa bersikulo 31: "Ug kini mao ang mga hari nga naghari sa yuta sa Edom, sa wala pa maghari ang usa ka hari sa mga anak sa Israel." Gilista ang nagkalain-laing hari sa Edom nga puli-puli nga nagdumala sa ilang kaugalingong mga siyudad ug teritoryo.
Pagpatin-aw: Mura og abante kaayo ang mga kaliwat ni Esau (Edom). Nakatukod na sila og mga siyudad, nakapili og mga hari, ug nakabaton og militar, samtang ang mga kaliwat ni Jacob (Israel) mga tigbalhin-balhin lang nga nagpuyo sa mga tolda ug sa ulahi naulipon didto sa Ehipto sulod sa 400 ka tuig. Sa mata sa tawo, pildi si Jacob. Apan ang kalibutanong gingharian paspas mupataas apan daling mawala. Ang Gingharian sa Diyos nga nagagikan sa linya ni Jacob, nagkinahanglan og taas nga pag-andam ug paghulat, apan molungtad kini hangtod sa kahangturan (nga karon natuman diha sa Iglesia ni Kristo).
Cross References:
Salmo 37:7 - "Pumahulay ka diha kang Jehova, ug maghulat ka kaniya nga mapailubon: Ayaw pagpasubo sa imong kaugalingon tungod kaniya nga nagamauswagon sa iyang dalan, tungod sa tawo nga nagapahanabo sa mga dautang lalang."
Pangutana 1: Ngano man nga gipanalanginan man gihapon sa Diyos si Esau og daghang bahandi bisan kon nahimo siyang kaaway sa kaluwasan?
Tubag: Kini tungod kay nagtuman ang Diyos sa saad nga Iyang gihatag kang Abraham ug Isaac nga ang ilang mga anak magadaghan. Dugang pa, gipakita sa Diyos nga ang Iyang ordinaryong grasya (common grace) naghatag og adlaw ug ulan bisan sa mga dautan. Apan, ang pisikal nga bahandi nga nadawat ni Esau walay labot sa espirituhanong kaluwasan.
Pangutana 2: Unsay buot ipasabot sa pagbulag ni Esau kang Jacob tungod sa kadaghan sa ilang kabtangan?
Tubag: Ang kadagaya sa kalibutan usahay mao ang magpapahawa kanato gikan sa presensya sa Diyos. Gipili ni Esau ang dapit nga luag alang sa iyang negosyo (Seir) kaysa magpabilin sa Yuta nga Gisaad nga maoy gipili sa Diyos. Nagpasidaan kini kanato nga dili nato angay ibaylo ang atong pagka-miyembro sa Iglesia para lang sa mas dako nga kwarta o oportunidad nga makapahilayo nato sa pagsimba.
Pangutana 3: Unsay leksyon sa kamatuoran nga ang Edom nagka-hari una pa kaysa Israel?
Tubag: Ang kalibutan kasagaran makadawat dayon sa ilang ganti ug kalamposan, apan temporaryo lamang kini. Ang mga anak sa Diyos gitawag aron maghulat nga mapailubon. Dili ta angay masuya kon paspas mo-asenso ang mga tawo nga wala nagaila sa Diyos.
Ang Padayon nga Away sa Unod ug Espiritu: Ang Edom (kaliwat ni Esau) nahimong bangis nga kaaway sa Israel (kaliwat ni Jacob) sa tibuok Daang Tugon. Kon magbasa kita sa Bag-ong Tugon, atong masayran nga si Herodes nga Bantogan (Herod the Great)—nga maoy nipapatay sa mga masuso aron patyon ang batang si Jesus (Mateo 2)—usa ka Idumeanhon (Edomite/kaliwat ni Esau). Ang karaan nga pagdumot ni Esau batok kang Jacob (ang pinili) mipadayon hangtod sa pagsuway ni Herodes (Edom) sa pagpatay kang Jesu-Kristo (Israel). Kini nagrepresentar sa kanunay nga pagbatok sa unodnon nga kalibutan ngadto sa mga plano sa Diyos.
Ang Pagkapukan sa Edom ug Ang Pagbarug sa Iglesia: Sa basahon ni propeta Abdias (Obadiah), nagpadala ang Diyos og grabe nga paghukom batok sa garbo sa Edom tungod sa ilang pagpangdaot sa katawhan sa Diyos. Nawala gayud ang ilang nasud sa kasaysayan. Lahi kini sa Gingharian nga naggikan kang Jacob—ang Iglesia ni Kristo—nga natukod sa Bag-ong Tugon ug dili gayud mabungkag sa walay kataposan (Daniel 2:44). Kini nagpamatuod nga ang katapusang kadaugan anaa kang Kristo.
Tema: Ang Peligro Sa Pisikal Nga Panalangin
R - Reference Verse: Genesis 36:6 ug 36:7
E - Entry Point (Hook): Siguro nakapangutana na ta usahay, "Ginoo, ngano man tong akong silingan nga sige lag panikas, sugarol, ug dili mosimba, pero nakapalit mag bag-ong sakyanan ug dako og balay? Ngano man ako nga naningkamot intawon og alagad Kanimo, nagkalisod man hinuon og budget?" Dali ra kaayo ta masuya kon atong basihan ang pisikal nga butang. Apan usahay, ang labing dakong silot sa usa ka tawo mao nga hatagan siya sa Diyos sa tanan niyang gusto sa kalibutan apan mawala ang iyang kalag.
C - Context: Tan-awa si Esau. Siya ang tawo nga gibalewala ang presensya sa Diyos. Apan sa atong pagbasa sa Genesis 36, siya nahimong hilabihan ka adunahan. Daghan siyag asawa, daghang anak, ug liboan ka mga hayop. Apan unsay nahitabo? Ang mismong bahandi nga iyang natigom maoy nagtukmod kaniya aron mopahawa sa yuta nga gisaad sa Diyos ug mobalhin ngadto sa layo nga bukid (Seir), layo sa Iyang igsoon ug sa kahayag sa Ginoo.
H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos kinsa nagahatag og bahandi nga dili makita ug dili malata! Ug mapasalamaton kaayo ako kaninyong mga igsoon nga nagpabilin sulod sa Iglesia. Daghan kaninyo ang adunay kahigayonan nga mas modako ang sweldo kon modawat og trabaho matag adlaw nga Domingo, apan inyong gipili nga mobalibad aron makasimba kamo. Nagpamatuod kini nga mas bililhon alang kaninyo ang espirituhanon kaysa materyal!
A - Admonish: Ang pahimangno nato karon: Ayaw ibaylo ang inyong kaluwasan sa bisan unsang kantidad nga kwarta. Ayaw himoa ang inyong trabaho, negosyo, o pag-asenso isip rason aron inyong pasagdan ang inyong tulumanon sa pagsimba. Kon ang imong bahandi maoy magpalayo kanimo sa Iglesia, dili kana panalangin, lit-ag kana sa yawa.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Ang Bahandi Mahimong Rason sa Panagbulag.
(Genesis 36:7) "Kay ang ilang mga bahandi hilabihan kadaghan, nga wala sila makaarang sa pagpuyo sa tingub..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa bahandi dinhi mao ang "Rakuwsh" (kun sa english pa, gitawag kinig "goods, property, or substance"). Imbes nga maghiusa ang magsuon, ang ilang Rakuwsh maoy nakaingon sa pagkadugmok sa ilang panag-uban.
Aplikasyon: Sa sulod sa atong mga pamilya ug sa Iglesia, ang panag-ilog sa yuta, kwarta, o posisyon (Rakuwsh) kasagaran maoy sinugdanan sa dako nga panag-away. Ayaw tugoti nga ang materyal nga mga butang makaguba sa atong panaghiusa isip mga igsoon diha kang Kristo.
Punto 2: Pilia nga Magpabilin sa Yuta sa Diyos.
(Genesis 36:6) "...ug siya (Esau) miadto sa laing yuta halayo sa iyang igsoon nga si Jacob."
Hebrew Word: Si Esau mipahawa sa "Erets" (kun sa english pa, gitawag kinig "land or territory"), ang mismong dapit sa saad. Nibalhin siya tungod lang sa sabsaban sa iyang mga mananap.
Aplikasyon: Unsa ang imong pilion? Ang sabsaban nga daghan og kwarta pero walay Diyos, o ang Erets (ang Iglesia) diin aduna kay kasiguradohan sa kaluwasan? Bisan pa og medyo gipit kita karon dinhi sa kalibutan, magpabilin kita sa presensya sa Ginoo kaysa mopuyo sa kaharuhay apan paingon sa impyerno.
G - Generalize: Ang sobrang paggukod sa bahandi sa kalibutan (Rakuwsh) mahimong magpalayo kanato gikan sa Yuta ug sa presensya sa Diyos (Erets).
E - Encourage: Busa mga igsoon, pagkakontento kon unsa may gihatag sa Diyos kaninyo karon. Kon gipanalanginan kamo og abunda, gamita kini para sa ministeryo sa Iglesia ug dili alang sa pagpalayo. Hinaot nga mas palambuon pa nato ang atong pagtuo, aron inig abot sa adlaw, makab-ot nato ang labing dako nga bahandi—ang kinabuhing dayon sa langit!
Tema: Ang Paghulat sa Tinuod Nga Hari
R - Reference Verse: Genesis 36:31
E - Entry Point (Hook): Nakabantay ba mo inig-abot nato sa "batch reunion"? Makigkita ka sa imong mga classmate kaniadto pag-high school, ug inig abot didto, ang usa manager na, ang usa duna nay dako nga negosyo ug sakyanan, ug ikaw igo-igo lang gyud ang sweldo. Bation dayon nato og ka-insecure, ug mangutana ta, "Nabiyaan na man guro kos byahe." Usahay, magtuo ta nga tungod kay paspas kaayo miasenso ang uban, mas paborito sila sa kinabuhi kaysa kanato.
C - Context: Kon imong tan-awon ang kasaysayan sa duha ka magsuon nga si Jacob ug Esau, mas nabiyaan si Jacob. Si Esau (Edom) nakatukod na og mga siyudad ug naka-organisar na og ilang panggobiyerno. Ang Genesis 36:31 nag-ingon nga naghari na ang mga hari sa Edom sa wala pa gani bisan usa ka hari ang Israel. Sa mata sa tawo, pildi ang pamilya sa Diyos. Apan wala masayod ang Edom nga ang ilang mga hari temporaryo lamang, samtang ang Diyos mahinay nga nag-andam kang Jacob aron mamahimong tinubdan sa Hari sa mga hari—si Jesu-Kristo.
H - Honor: Himayaon nato ang Diyos kansang plano dili gayud mapakyas! Ug mapasalamaton usab ako kaninyong tanan nga ania karon sa atong kongregasyon. Bisan pa man nga dili kamo sikat, o dili kamo sama ka adunahan sa uban ninyong mga kaila sa gawas, inyong gipadayon ang mapailubon nga pag-alagad. Wala kamo nangita og "shortcut" padulong sa kalamposan nga makapasala kaninyo, ug gipasidunggan ko kamo niana.
A - Admonish: Ang pahimangno nato karon: Ihunong ang pagkumpara sa inyong espirituhanong kinabuhi ngadto sa kalamposan sa mga tawong kalibutanon. Ayaw ka-insecure kon ang mga dautang tawo mopatim-aw nga sige lang og asenso og paspas. Ang paspas nga pagsaka, kasagaran, paspas usab nga mahugno. Hulat sa oras sa Diyos!
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Ang Kalibutan Nagadali-dali Pagpili og Hari.
(Genesis 36:31) "Ug kini mao ang mga hari nga naghari sa yuta sa Edom..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa hari mao ang "Melek" (kun sa english pa, gitawag kinig "king or ruler"). Ang Edom nag-una-una og pwesto og mga Melek ginamit ang tawhanong gahum, garbo, ug pwersa militar. Apan kadtong mga haria tanan namatay ug nahanaw sa kasaysayan.
Aplikasyon: Ang kalibutan mahilig kaayo magbutang og "hari" (Melek) sa ilang kinabuhi—hari sa sikat nga uso, hari sa bahandi, o hari sa gahum. Paspas silang musaka, pero dili kini molungtad. Isip sakop sa Iglesia, dili ta angay magpadala sa dagan sa kalibutan nga nagadali-dali og pag-asenso pinaagi sa tikas.
Punto 2: Nagkinahanglan og Pailob Ang Plano sa Diyos.
(Genesis 36:31) "...sa wala pa maghari ang usa ka hari sa mga anak sa Israel."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa "maghari" mao ang "Malakh" (kun sa english pa, gitawag kinig "to reign or to become king"). Ang Israel dugay nakaabot sa ilang panahon aron mag- Malakh, apan sa dihang naabot na, nahimo kining dalan aron matawo ang tinuod nga Hari, si Kristo.
Aplikasyon: Adunay taas nga proseso ang pag-andam sa Diyos. Kon bation nimo karon nga dugay kaayo gitubag ang imong pag-ampo, nagpasabot kana nga ang Diyos nagtrabaho gihapon. Mas maayo pa ang dugay apan sigurado ug balaan, kaysa paspas apan walay Diyos.
G - Generalize: Bisan og ang kalibutan paspas nga makabaton og mga hari (Melek) ug gahum, kita nga anaa sa Iglesia mapailubon nga nagahulat sa atong Ginoo nga maoy mopahari (Malakh) kanato sa walay kataposan.
E - Encourage: Busa, mga igsoon, ayaw na kamo kasuya sa paspas nga asenso sa mga dautan! Padayon sa inyong maayong pamatasan, padayon sa paghatag, ug padayon sa pag-ampo sulod sa atong Iglesia. Moabot ra ang adlaw nga ang tanang gingharian sa kalibutan mangawala, apan kita nga nagtuman sa Diyos magauban ug magahari kauban ni Kristo sa langit!
Sa Diyos Lamang ang Tanang Himaya!