Genesis 16

PART A: Pagtuon sa Bibliya: Genesis Kapitulo 16

Tema: Ang Pagdali-dali, Ang Panagbangi, ug Ang Diyos nga Nakakita

Sinulat ni: Joey Arles O. "JAO" Vergara | August 2026

Pasiuna:

Pila na ka tuig ang nilabay sukad gisaaran sa Diyos si Abram nga hatagan siyag kaliwat, apan nagpabilin gihapong baog (walay anak) ang iyang asawa nga si Sarai. Sa Genesis 16, makita nato kon unsay mahitabo kon ang tawo mapul-an og hulat ug gamiton ang iyang kaugalingong pamaagi aron "tabangan" ang Diyos. Dinhi atong makat-unan nga ang mga "shortcut" nga pamaagi sa tawo kanunay nga mosangpot sa kasamok ug pag-antos. Apan luyo niining tanan, gipakita usab ang kaluoy sa Diyos ngadto sa mga tawong gidaug-daug ug nawad-an og paglaum.

Bahin 1: Ang Kaugalingong Pamaagi ug Ang Panag-away (Genesis 16:1-6)

Ang Teksto: Si Sarai walay anak, mao nga nakahuna-huna siya og paagi base sa kultura niadtong panahona: iyang gihatag ang iyang Ehiptohanong ulipon nga si Hagar ngadto kang Abram aron maoy mabusdik ug manganak alang kaniya. Nisugot si Abram. Dihang nagmabdos na si Hagar, gisugdan niya og tamay ang iyang agalon nga si Sarai. Nasuko pag-ayo si Sarai ug gibasol niya si Abram. Mitubag si Abram nga buhaton ni Sarai kon unsay gusto niya ngadto kang Hagar. Busa, gipakaulawan ug gimaltrato ni Sarai si Hagar, hinungdan nga miikyas si Hagar ngadto sa kamingawan.
Pagpatin-aw: Kining bahina nagpakita sa kapakyasan sa tibuok pamilya. Nasayop si Sarai tungod sa iyang kakuwang sa pailob (gigamit niya ang pamaagi sa kalibutan imbes maghulat sa saad sa Diyos). Nasayop si Abram sa iyang pagka-walay baruganan isip lider sa pamilya, nga nisugot lang dayon nga wala mangutana sa Diyos. Nasayop usab si Hagar sa pagkamapahitas-on dihang gipanalanginan siya. Ang tawhanong solusyon sa mga espirituhanong saad kanunay magmunga og kapaitan.
Cross References:
- Proverbio 14:12 - "Adunay dalan nga daw matarong sa tawo, apan ang katapusan niini mao ang mga dalan sa kamatayon."
- Galacia 6:8 - "Kay siya nga nagapugas alang sa iyang unod, gikan sa unod magaani siyag pagkadunot..."

Bahin 2: Ang Diyos nga Nakakita sa Kamingawan (Genesis 16:7-16)

Ang Teksto: Nakaplagan sa Anghel sa Ginoo si Hagar nga naglingkod daplin sa usa ka tubod sa tubig didto sa kamingawan (wilderness). Gipangutana siya sa Anghel, "Hagar, ulipon ni Sarai, diin ka gikan ug asa ka paingon?" Gitambagan siya sa Anghel nga mobalik sa iyang agalon ug magpaubos. Dugang pa, gisaaran siya sa Anghel nga padaghanon ang iyang kaliwat, ug gipanganlan ang iyang gisabak nga bata og Ismael (Diyos nakadungog). Sa iyang kalipay, gitawag ni Hagar ang Diyos og "El Roi" (Ang Diyos nga Nakakita Kanako). Mibalik si Hagar, ug natawo si Ismael dihang 86 anyos na si Abram.
Pagpatin-aw: Layo ra kaayo si Hagar sa panimalay ni Abram ug usa lamang siya ka langyaw nga ulipon. Daw wala siyay bili sa mga tawo nga nag-abuso kaniya, apan gipangita ug gitagad siya sa Diyos. Wala siya gipasagdan sa Ginoo. Bisan pa man kon usahay masakitan kita tungod sa sala sa ubang tawo, ang Diyos nakakita ug nakadungog sa atong mga paghilak.
Cross References:
- Salmo 34:18 - "Si Jehova haduol kanila nga mga dugmok og kasingkasing, ug nagaluwas sa mga mahinulsolon sa espiritu."
- 1 Pedro 5:6 - "Busa, ipaubos ninyo ang inyong kaugalingon ilalom sa gamhanang kamot sa Diyos, aron kamo Iyang ituboy sa saktong panahon."

MGA SAMPLE NGA PANGUTANA UG TUBAG ALANG SA DISKUSYON

Pangutana 1: Sakto ba ang gibuhat ni Sarai nga ihatag si Hagar ngadto kang Abram kay "kulturanon" man kini sa ilang panahon?

Tubag: Dili kini sakto atubangan sa Diyos bisan og daw normal lang kini sa kultura kaniadto. Usahay ang mga butang nga ginahimo sa kalibutan nga daw "praktikal," kasagaran sukwahi sa plano sa Diyos. Gipugos ni Sarai nga mahitabo ang saad sa Diyos ginamit ang unodnong pamaagi, ug miresulta kini sa grabeng kasina ug panag-away.

Pangutana 2: Kinsa man ang dunay pinakadakong sayop sa panagbangi sulod sa ilang tolda?

Tubag: Silang tanan nakasala. Si Sarai tungod sa iyang pagka-walay pailob ug ka-bangis human sa hitabo. Si Abram tungod sa iyang pagpasagad ug kakulang sa pagpangulo (nisugot ra siya ug wala niya panalipdi ang asawa o ang ulipon pinaagi sa saktong desisyon gikan sa Diyos). Ug si Hagar tungod sa iyang garbo dihang nakabaton na siya og pabor (anak). Nagpakita kini nga kon isalikway nato ang plano sa Diyos, gub-on sa sala ang matag sakop sa pamilya.

Pangutana 3: Unsa ang gipasabot sa ngalan nga "El Roi"?

Tubag: Nagpasabot kini og "Ang Diyos Nga Nakakita Kanako." Sa panan-aw sa kalibutan, si Hagar usa ka walay-bili nga ulipon nga pwedeng gamiton ug ilabay kon dili na kinahanglan. Apan sa panan-aw sa Diyos, usa siya ka tawo nga takos hatagan og pagtagad, proteksyon, ug saad. Nagpamatuod kini nga walay tawo nga "dili makita" atubangan sa Diyos, ilabi na niadtong mga anaa sa kasakit.

MGA DUGANG NGA PAGTU-ON: Lalum nga Koneksyon Ngadto Kang Kristo ug sa Iglesia

Ang Duha ka Kasabotan (Galacia 4:22-31): Sa Bag-ong Tugon, gigamit ni Apostol Pablo ang istorya ni Hagar ug Sarai isip usa ka dako nga sambingay (allegory). Si Hagar (ug Ismael) nagrepresentar sa Daang Kasabotan—ang pagpaningkamot sa tawo nga maluwas pinaagi sa Balaod, nga magbunga lamang og pagka-ulipon. Si Sarai (ug sa ulahi si Isaac) nagrepresentar sa Bag-ong Kasabotan—ang kaluwasan pinaagi sa Grasya ug Espiritu. Isip Iglesia ni Kristo, kita mga anak sa Saad, dili mga anak sa ulipon nga naningkamot maluwas pinaagi lamang sa kaugalingong kusog.
Ang Anghel sa Ginoo (Theophany): Kining kapituloha maoy labing unang higayon nga nahisgutan sa Bibliya "Ang Anghel sa Ginoo" (The Angel of the LORD). Tungod kay kining Anghela nagsulti isip Diyos ug gitawag ni Hagar nga Diyos, daghang mga eskolar sa Bibliya ang nagtuo nga kini mao ang Pre-incarnate Christ—si Jesu-Kristo nga nagpakita una pa Siya nahimong tawo. Si Jesus gikan pa kaniadto, mao nay mangita ug moluwas sa mga nangawala ug gidaug-daug.

PART B: Preaching Message 1

Tema: Ang Kapeligrohan sa Pagdali-dali sa Plano sa Diyos

R - Reference Verse: Genesis 16:2
E - Entry Point (Hook): Kinsa man nato dinhi ang ganahan maghulat? Siguro wala! Maglagot ta kon hinay ang internet, kon dugay ma-serve atong gi-order sa kan-anan, o kon taas ang linya sa bayranan. Natural sa tawo nga gusto og "instant" o paspas. Ug tungod kay kapoy maghulat, mangita dayon ta og mga "shortcut". Apan sa atong espirituhanong kinabuhi, kon mag-shortcut kita sa plano sa Diyos, disgrasya ang atong padulngan.
C - Context: Si Sarai kapin na sa 75 anyos ug naghulat gihapon sa gisaad nga anak sulod sa napulo ka tuig human sila niabot sa Canaan. Naluya na siya og paabot. Imbes nga mosalig sa saktong oras sa Diyos, iyang gikuha ang kultura sa mga Hentil: gihatag niya ang iyang batan-ong ulipon nga si Hagar ngadto sa iyang bana aron didto makaanak. Nakakuha tuod sila og anak nga paspas, apan nakakuha usab sila og kasakit, panag-away, ug kaguol nga mibungkag sa kalinaw sa ilang pamilya.
H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos kay ang Iyang oras perpekto kanunay! Ug gipasidunggan ko kamo, mga igsoon dinhi sa Iglesia sa Ginoo. Daghan kaninyo ang padayong naghulat nga matubag ang inyong mga pag-ampo—hinaot makatrabaho, hinaot mag-usab ang bana/asawa, o hinaot makapasar sa exam. Apan wala kamo naggamit og dautang paagi (sama sa panikas o pagpamakak) aron maangkon kini. Inyong gipili ang paghulat, ug dalaygon kanang maong pagtuo!
A - Admonish: Pahimangno alang kanatong tanan: Ayaw "tabangi" ang Diyos pinaagi sa paggamit sa dautang pamaagi! Kon ulitawo o dalaga pa ka unya nagka-edad na, ayaw pagsulod og relasyon sa usa ka dili-tumutuo aron lang makaminyo kay nabalaka kang ma-ugmaan. Kon kulang sa kwarta, ayaw pangawat. Ang solusyon nga gikan sa unod dili gayud magbunga og kalinaw.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
- Punto 1: Ang Pagpaminaw sa Tingog nga Wala sa Pagtuo.
  - (Genesis 16:2) "...Ug si Abram namati sa tingog ni Sarai."
  - Hebrew Word: Ang pulong alang sa namati mao ang "Shama" (kun sa english pa, gitawag kinig "to hear, to listen intelligently, to obey"). Imbes nga si Abram mag- Shama sa pulong sa Diyos, nag- Shama hinuon siya sa lohika o tawhanong rason sa iyang asawa nga walay pagkonsulta sa Ginoo.
  - Aplikasyon: Kinsay inyong ginapaminawan karon? Ang sulti sa kalibutan nga "sayon ra na, i-shortcut lang nato," o ang sulti sa Bibliya? Isip mga miyembro sa Iglesia, ang Pulong sa Diyos mao ra gayud ang atong angay paminawan kon maghimo kita og desisyon.
- Punto 2: Ang Liso sa Panag-away ug Pag-ubos.
  - (Genesis 16:4) "...sa dihang nakita niya nga nagsamkon siya, ang iyang agalon nahimong tinamay sa iyang mga mata."
  - Hebrew Word: Ang pulong alang sa tinamay mao ang "Qalal" (kun sa english pa, gitawag kinig "to be slight, to be despised, to be lightly esteemed"). Tungod kay unodnong pamaagi ang ilang gigamit, ang resulta mao ang pag- Qalal o pag-ubos ni Hagar sa pagkatawo ni Sarai. Nagbunga og grabeng garbo ug pagtamayay imbes nga kalipay.
  - Aplikasyon: Ang tanan natong planohon nga isukwahi sa lagda sa Diyos mobalik ra gayud aron pakaulawan kita. Ang panikas, ang pag-asenso pinaagi sa dautang paagi, mobunga rag Qalal sa imong kinabuhi nga maoy moguba sa imong dungog ug relasyon sa uban.
G - Generalize: Kon kita mag-agad ug mamati (Shama) sa lohika sa tawo imbes nga maghulat sa Diyos, makasulod kita sa mga "shortcut" nga magbunga lamang og pagtamay (Qalal) ug pagkaguba sa atong kalinaw.
E - Encourage: Busa mga igsoon, pagbaton og pailob! Kon medyo dugay pa ang tubag sa inyong mga pag-ampo, salig nga mas maayo ang giandam sa Diyos kaysa sa inyong pwedeng mabuhat sa kaugalingong kusog. Magpabilin kita sa saktong pagtulon-an sulod sa Iglesia, kay ang nagpaabot kang Jehova magabag-o gayud sa ilang kusog ug makaangkon og tinuod nga kalipay!

PART C: Preaching Message 2

Tema: Ang Diyos Nga Nakakita Kanimo (El Roi)

R - Reference Verse: Genesis 16:13
E - Entry Point (Hook): Nakasulay na ba mo nga gibaliwala lang sa ubang tawo? Kanang ikaw ang naghago, ikaw ang sige og trabaho sa opisina o sa balay, pero murag "invisible" lang ka kay walay nakamatikod sa imong kahago. Walay niingon og "Salamat." Ang pait pa gyud, kon imo silang supakon kay napuno na ka, ikaw pay masuko, ikaw pay dautan, mao nga lami na lang i-layas. Usahay, bation nato nga walay ni usa nga nakasabot nato.
C - Context: Mao gyud kini ang sitwasyon ni Hagar. Usa siya ka ulipon; walay katungod. Gipugos siya sa pagmabdos unya sa dihang nahimoan na siyag sayop sa iyang agalon, siya pay gimartilyo ug gimakmak pag-ayo. Busa, nanglayas si Hagar. Naghilak siya daplin sa usa ka tubod didto sa awaaw nga desyerto nga nag-inusara. Apan kinsa ang kalit nga nitunga? Ang Anghel sa Ginoo. Giduol siya sa Diyos ug gitawag sa iyang ngalan, "Hagar." Para sa Diyos, dili siya usa ka basura; nakita siya sa Labing Hataas.
H - Honor: Himayaon nato ang Diyos nga nakakita sa mga tinagoang luha sa matag usa kanato! Ug mapasalamaton kaayo ako kaninyo mga igsoon sa Iglesia. Daghan kaninyo ang "unsung heroes" o kadtong mga sige lag panglimpyo sa hawanan, naga-andam sa atong mga galamiton, ug nagsige og ampo sa tago nga walay nakakita. Usahay daw walay nidayeg kaninyo dinhi sa yuta, apan sa mga mata sa Diyos, bantugan kamo!
A - Admonish: Pahimangno alang kanatong tanan: Ayaw layas sa inyong mga responsibilidad kon kamo gisakitan! Ug labaw sa tanan, ayaw isalikway ang Iglesia kon bation ninyo nga wala kamo na-appreciate sa mga tawo. Kon pasagdan mo sa mga tawo, ayaw dagan palayo sa Diyos, kay ang Diyos anaa kanunay naga-atiman kanimo.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
- Punto 1: Ang Diyos Mangita Kanimo.
  - (Genesis 16:7) "Ug ang Anghel sa Ginoo nakakaplag kaniya tupad sa tubod sa tubig sa kamingawan..."
  - Hebrew Word: Ang pulong nga "nakakaplag" mao ang "Matsa" (kun sa english pa, gitawag kinig "to find, to discover, or to attain"). Nagpasabot kini nga wala ra naglingkod ang Diyos sa langit; ang Diyos mismo ang ninaog aron mag- Matsa o mangita niining usa ka ulipon nga nag-inusara ug nawad-an sa paglaum.
  - Aplikasyon: Isip mga sakop sa Iglesia sa Ginoo, aduna kitay Diyos nga mobiya sa tanan aron pangitaon ug hupayon kita. Bisan unsa kalayo ang atong naabtan sa atong mga kaguol, i- Matsa gihapon kita Niya kay bililhon kita sa Iyang panan-aw.
- Punto 2: Giila Nimo nga Nakita Ka Niya.
  - (Genesis 16:13) "Ug iyang gitawag ang ngalan ni Jehova nga misulti kaniya: Ikaw mao ang Diyos nga nakakita; kay siya miingon: Wala ba usab ako dinhi makakita Kaniya nga nagatan-aw kanako?"
  - Hebrew Word: Ang pulong alang sa pagtan-aw mao ang "Ra'ah". Busa gitawag ni Hagar ang Diyos nga "El Roi" (The God who sees me). Sa ka-abunda sa mga dagkong pangalan sa Diyos, usa ka ubos nga ulipon ang naghatag niining maanindot kaayo nga titulo: Ang Diyos nga Nakakita Kanako.
  - Aplikasyon: Ang kalibutan mahimong magbuta-buta sa imong mga panginahanglan. Ang imong pamilya mahimong magtak-op sa ilang mga mata sa imong kaguol. Apan ang atong Diyos kay El Roi. Nakita Niya ang imong mga problema ug luha, busa makabaton ka og kalinaw ug mobalik sa imong mga pag-alagad.
G - Generalize: Bisan sa panahon nga kita mag-inusara sa kamingawan sa kinabuhi, ang Diyos mangita kanato (Matsa) tungod kay Siya si El Roi, ang Diyos nga lalum nga nakakita (Ra'ah) kanato ug nagabantay kanato.
E - Encourage: Busa mga igsoon, ayaw na kamo pahuway sa kaguol! Pamahiran ninyo ang inyong mga luha. Kon sa panan-aw sa uban ubos lang kamo, hinumdumi nga sa panan-aw sa Labing Gamhanan, pinalangga kamo. Magpadayon kita nga magmalig-on sa atong buluhaton sulod sa Iglesia, uban ang hugot nga pagsalig nga ang matag singot ug luha nga atong giula nakita gayud ug pagagantihan sa atong El Roi!

Sa Diyos Lamang ang Tanang Himaya!

Page updated

Google Sites

Report abuse