Tema: Ang Pakigsaad sa Diyos, Ang Pagtuo ni Abram, ug Ang Umaabot nga Nasod
Sinulat ni: Joey Arles O. "JAO" Vergara | August 2026
Pasiuna:
Ang Genesis 15 maoy usa sa labing importanteng kapitulo bahin sa pagtuo ug sa mga pakigsaad (covenant) sa Bibliya. Human sa kadaugan ni Abram sa gubat, mibati siya og kahadlok ug kabalaka kay wala gihapon siyay anak nga magpadayon sa iyang kaliwat. Apan dinhi nagpakita ang Diyos aron pasaligan siya pag-usab ug aron himoon ang usa ka pormal ug seryosong pakigsaad. Dinhi nato makita ang labing unang higayon sa Bibliya nga ang pulong "pagtuo" gikonektar ngadto sa "pagkamatarong".
Ang Teksto: Ang pulong sa Ginoo miabot kang Abram pinaagi sa usa ka panan-awon, nga nag-ingon: "Ayaw kahadlok, Abram. Ako mao ang imong taming, ang imong balos labihan kadako." Mitubag si Abram nga unsaon man niya pagdawat sa balos nga wala man siyay anak, ug ang magsunod sa iyang bahandi mao ra ang iyang sulugoon nga si Eliezer. Gidala sa Diyos si Abram sa gawas ug gipaihap kaniya ang mga bituon, ug giingnan: "Mahimong ingon niana kadaghan ang imong kaliwat." Ug si Abram mituo sa Ginoo; ug giisip kini kaniya nga pagkamatarong.
Pagpatin-aw: Dako kaayo ang pangutana sa kasingkasing ni Abram kon unsaon pagkatuman sa saad sa Diyos kung tigulang na siya ug walay anak. Apan sa dihang gipakita sa Diyos ang mga bituon, gipili ni Abram nga mosalig sa gahom sa Diyos kaysa sa iyang kaugalingong sitwasyon. Wala pa niya nakita ang resulta, apan nituo siya nga dili mamakak ang Diyos. Kining matanga sa hugot nga pagtuo mao ang nakapamatarong kaniya sa atubangan sa Diyos.
Cross References:
Roma 4:3 - "Kay unsa ba ang giingon sa Kasulatan? Mituo si Abraham sa Diyos, ug giisip kini kaniya nga pagkamatarong."
Hebreo 11:1 - "Karon ang pagtuo mao ang kasegurohan sa mga butang nga gilauman, ang pagpamatuod sa mga butang nga dili makita."
Ang Teksto: Gipahinumdoman sa Diyos si Abram nga Siya ang nagpagawas kaniya gikan sa Ur sa mga Kaldeanhon aron ihatag ang yuta sa Canaan. Nangayo si Abram og timailhan. Gisugo sa Diyos si Abram nga magkuha og baka, kanding, ug karnero ug tungaon kini, lakip ang mga langgam nga wala gitunga. Sa pagsalop sa adlaw, nakatulog og lalum si Abram ug gitabonan siya sa dakong kangitngit. Gitagna sa Diyos nga ang kaliwat ni Abram mahimong ulipon sulod sa 400 ka tuig sa laing nasod apan luwason sila pagkahuman uban ang daghang bahandi. Sa pag-itom sa gabii, usa ka nag-aso nga hudno ug nagdilaab nga sulo ang miagi sa taliwala sa gitunga nga mga mananap. Mao kadto ang adlaw nga ang Ginoo naghimo og pakigsaad uban kang Abram.
Pagpatin-aw: Sa kultura niadto, ang paghimo og saad o "covenant" himoon pinaagi sa pagtunga sa mga mananap ug ang duha ka tawo nga nagsaad moagi sa tunga, nga nagpasabot: "Mahimo unta kong sama niining mga mananap kon akon kining lapason." Apan katingalahan kay ang Diyos (ang nagdilaab nga sulo) ra ang niagi. Nagpasabot kini nga ang kaluwasan ug ang katumanan sa pakigsaad nakasalig lamang sa kalig-on ug grasya sa Diyos, dili sa tawhanong abilidad ni Abram.
Cross References:
Galacia 3:17 - "...ang pakigsaad nga gipamatud-an kaniadto sa Diyos diha kang Kristo, dili mahimong wad-on sa Kasugoan, nga miabot pag-agi sa upat ka gatos ug katloan ka tuig..."
Buhat 7:6-7 - Gisaysay ni Esteban ang gitagna nga 400 ka tuig nga pag-antos sa Israel didto sa Ehipto sa wala pa sila luwasa.
Pangutana 1: Unsay gipasabot sa "gipakamatarong siya pinaagi sa pagtuo" (Genesis 15:6)?
Tubag: Ang pagkamatarong nagpasabot nga ang tawo gihimong "hinlo ug sakto" sa atubangan sa Diyos. Dili perpekto ug walay sala si Abram, apan tungod sa iyang hingpit nga pagsalig ug pagtuman sa pulong sa Diyos, gidawat ug gipamatud-an siya sa Diyos nga matarong. Kining maong pagtuo dili lang sa hunahuna, kondili inubanan sa pagtuman nga maoy atong gikinahanglan hangtod karon.
Pangutana 2: Nganong gipapikas man sa Diyos ang mga mananap aron himoon ang pakigsaad?
Tubag: Mao kadto ang tradisyon o paagi sa kultura kaniadto kon maghimo og seryosong kontrata o kasabotan (blood covenant). Ang naguba ug nidugo nga lawas sa mga mananap nagpakita kon unsa ka sagrado ug ka-seryoso ang saad sa Diyos nga ihatag ang yuta sa kaliwatan ni Abram.
Pangutana 3: Nganong gitawag man si Abram (o Abraham) nga usa ka "Hebrew" sa Kasulatan?
Tubag: Gitawag si Abram nga "Hebrew" (Gikan sa Genesis 14:13). Adunay duha ka mahinungdanong aspeto niini:
Kaliwatan: Gikan siya sa linya ni "Eber" nga mao ang iyang apohan (Genesis 11:14-26).
Kahulogan sa pulong: Sa orihinal nga pinulongan, ang pulong nga Hebrew ('Ibri) nagpasabot nga "ang tawo nga nitabok" o "ang nilabang gikan sa pikas suba." Mitabok siya sa Suba sa Eufrates aron biyaan ang dapit diin nagasimba og mga idolo ang iyang pamilya, ug nilalin padulong sa Yutang Saad. Sa atong panahon, nindot kining aplikasyon tungod kay kitang mga naa sa Iglesia gitawag usab aron "motabok" o mobiya gikan sa kanhing makasasalang kalibutan pinaagi sa Bawtismo aron mahimong mga bag-ong binuhat.
Ang Bituon ug ang Pagsanay sa Iglesia: Sa dihang gipatan-aw sa Diyos si Abram sa mga bituon ug giingnan nga ingon ana kadaghan ang iyang kaliwat, wala lang kini nagtudlo sa pisikal nga nasod sa Israel. Gipasabut ni Apostol Pablo sa Galacia 3:7 ug 3:29 nga kon kita anaa kang Kristo, kita mao ang "mga espirituhanong kaliwat ni Abraham." Ang mga miyembro sa Iglesia ni Kristo karon lukop kalibutan mao ang katumanan sa maong kadaghan nga bituon.
Ang Tinuod nga Panag-ambit sa Dugo (Blood Covenant): Ang pagpikaspikas sa mga mananap sa Genesis 15 naglandong (foreshadowing) sa halad ni Jesu-Kristo. Samtang si Abram nahinanok, ang Diyos lamang ang niagi sa taliwala. Nagpasabot kini nga sa dihang dili nato kayang tumanon ang perpektong balaod aron maluwas, si Jesus, kinsa nabuak ang lawas ug niagas ang dugo didto sa krus, mao ang nihatag sa Bag-ong Pakigsaad aron kita maluwas pinaagi lamang sa grasya sa Diyos kon kita magpasakop sa Iyang Iglesia.
Tema: Ang Tinuod nga Pagtuo nga Makapamatarong
R - Reference Verse: Genesis 15:5 ug 15:6
E - Entry Point (Hook): Nakasulay na ba kamo nga misalig kamo sa usa ka pamilya o ahensya nga moproseso sa inyong mga papeles para maka-abroad o makatrabaho, unya pila ka tuig na ang nilabay wala gihapoy resulta? Siguradong mawad-an ta og paglaom ug magduhaduha kon madaun pa ba ta. Si Abram ingon usab niana, dugay na siyang gisaaran nga mahimong sikat ug dakong nasod apan natigulang na lang siya, wala pa gihapon siyay anak. Apan bisan pa niini, lahi ang iyang reaksyon kon itandi sa uban.
C - Context: Didto sa gawas sa iyang tolda taliwala sa ngitngit nga kagabhion, gipatan-aw sa Diyos si Abram sa kawanangan ug gipaihap ang mga bituon. Bisan unsa ka imposible sa sitwasyon sa iyang lawas ug sa tiyan sa iyang asawa nga si Sara, ang reaksyon ni Abram kay yano ug lalum: Mituo siya sa Ginoo. Kini ang nahimong basehanan nganong gipakamatarong siya, ug nahimo siyang "Amahan sa Pagtuo."
H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos tungod kay ang Iyang mga saad, bisag usahay daw nadugay sa atong panan-aw, perpekto kanunay inig abot sa saktong panahon! Ug gipasidunggan ko kamo, mga igsoon nga ania dinhi. Bisan pa sa mga kalisdanan nato karon—mga problema sa pinansyal o pamilya—nagpadayon gihapon kamo sa pagsalig ug sa pagtambong sa atong mga panagtigom. Kamo ang mga buhing ehemplo sa mga Kristohanon nga may pagtuong susama kang Abraham.
A - Admonish: Pahimangno alang natong tanan: Ayaw itugot nga ang imong kasamtangang sitwasyon maoy magdikta sa imong pagtuo sa Diyos. Usahay moingon ang kalibutan nga "to see is to believe," apan sa Diyos, "to believe is to see." Kon mangayo ka og tubag sa Diyos pero ang imong kaugalingong diskarte lang gihapon ang imong sundon, mapakyas ka gayud.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Ang Pagtuo Nagkinahanglan og Hingpit nga Pagsalig.
(Genesis 15:6) "Ug siya mituo kang Jehova; ug kini giisip kaniya nga pagkamatarong."
Hebrew Word: Ang pulong nga gigamit sa "mituo" mao ang "Aman" (kun sa english pa, gitawag kinig "to build up, to support, or to be firm/trustworthy"—diin gikan ang pulong nga "Amen"). Wala lang si Abram mi-uyon sa utok, kondili gipabarug niya ug gihimong pundasyon sa iyang kinabuhi ang sulti sa Diyos.
Aplikasyon: Ang tinuod nga pagtuo sa Diyos nagpasabot nga muingon ka og "Amen" sa Iyang mga mando. Dili nato usbon, dili nato tuison. Kon miingon ang Bibliya nga ang Bawtismo alang sa pagpasaylo sa mga sala aron matipon sa Iglesia, atong dawaton ug tumanon.
Punto 2: Ang Pagkamatarong usa ka Gasa nga Kinahanglang Dawaton pinaagi sa Pagtuman.
(Genesis 15:6) "...giisip (counted) kini kaniya nga pagkamatarong."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa "giisip" mao ang "Chashab" (kun sa english pa, gitawag kinig "to impute, reckon, or calculate"). Gikwenta sa Diyos ang pagtuo ni Abram nga sama ra nga perpekto ug hingpit si Abram, bisan kon duna siyay mga kahuyangon.
Aplikasyon: Wala ta nangangkon nga perpekto ta sud sa Iglesia ni Kristo. Apan tungod kay nagsalig ta kang Kristo ug gituman nato ang Iyang paagi sa kaluwasan, ang Iyang pagkamatarong gipasa (imputed) ngari kanato. Gipakamatarong kita isip Iyang Iglesia tungod sa atong Aman (pagtuo) kaniya.
G - Generalize: Dili paigo ang pagkahibalo lang sa maayong balita. Ang kaluwasan muabot kon atong buhaton ang saad sa Diyos ingon nga lig-on nga pundasyon (Aman) aron kita isipon (Chashab) nga matarong.
E - Encourage: Busa mga igsoon ko, padayon kita sa pagpaambit niini nga pagtuo! Kung ngitngit ang inyong palibot ug nag-inusara kamo, hangad sa langit ug hinumdumi ang mga bituon sa paglaum. Ipadayon ang inyong makanunayong pag-alagad sa atong Iglesia ug hugot nga hupti ang inyong pagtuo hangtod nga makadawat kita sa labing dakong ganti didto sa langit!
Tema: Ang Sigurado nga Pakigsaad sa Atong Diyos
R - Reference Verse: Genesis 15:17 ug 15:18
E - Entry Point (Hook): Kon magpalit kamo og yuta o balay, unsa may sagad buhaton? Mangita gyud ta og abugado, moadto sa Notary Public, magpermahay og kontrata nga naay mga saksi, di ba? Kay kon perma-perma ra sa ordinaryong papel, dali ra idagan sa nangilad ang atong kwarta. Kaniadtong panahon nila ni Abram, ang ilang "notary public" lahi kaayo—mag-ihaw og mananap, tungaon, ug moagi sa tunga niini.
C - Context: Nangutana si Abram sa Diyos, "Unsaon nako pagkahibalo nga ako kining mapanag-iya?" Mao nga gipahimo sa Diyos kang Abram ang usa ka seryosong rituwal. Sa tungang gabii, gipakatulog og lalum sa Diyos si Abram ug usa ka misteryosong nag-aso nga hudno ug nagdilaab nga sulo (nga nag-representar sa presensya sa Diyos) ang miagi sa taliwala sa mga gi-hiwa nga karne. Niadtong tungora, ang Diyos mihimo og sagradong pakigsaad.
H - Honor: Dalaygon ang atong Ginoo kay dili Siya tawo nga mamakak! Sa dihang mobungat Siya og kasabotan, walay maka-usab niini. Ug mapasalamaton kaayo ako kaninyo mga igsoon, kay padayon ninyong gikuptan ang atong Bag-ong Pakigsaad kang Kristo pinaagi sa pag-ambit sa Balaang Panihapon matag unang adlaw sa semana. Ang inyong debosyon sulod sa Iglesia usa ka pamatuod sa inyong pagsalig sa saad sa Diyos.
A - Admonish: Pahimangno alang kanato: Ayaw itugyan ang imong kaluwasan sa tawhanong kasabotan o relihiyon nga hinimo ra sa tawo. Adunay mga relihiyon nga puros mga saad sa tawo ngadto sa Diyos, apan daghan niini napakyas. Ang kaluwasan wala gibase sa atong perpektong pagbuhat kanunay, kondili sa perpektong buhat sa Diyos.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Ang Diyos ang Nisiguro sa Pakigsaad, Dili ang Tawo.
(Genesis 15:17) "...ania karon ang usa ka hudno nga nag-aso ug usa ka sulo nga nagdilaab ang miagi sa taliwala niadtong mga tinunga nga mananap."
Hebrew Word: Ang pulong sa paghimo og pakigsaad mao ang "Karath" (kun sa english pa, gitawag kinig "to cut or to make a covenant"). Imbes nga si Abram ug ang Diyos ang moagi sa tunga, ang Diyos lamang ang niagi samtang natulog si Abram.
Aplikasyon: Kini nagpakita nga ang katumanan sa Saad bug-os nga responsibilidad sa Diyos. Sa dihang dili kita makapasaylo sa atong kaugalingon, ang Diyos ang nipilit (o nag-cut) sa Bag-ong Kasabotan pinaagi sa Iyang Anak nga si Jesus didto sa krus aron ang Iyang Iglesia makadawat og sigurado nga kaluwasan.
Punto 2: Ang Kapanagnaan sa Umaabot Luwas Dha sa Iyang Mga Kamot.
(Genesis 15:18) "Niadtong adlawa si Jehova naghimo usa ka pakigsaad kang Abram, nga nagaingon: Ngadto sa imong kaliwatan ihatag ko kining yutaa..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa pakigsaad mao ang "Berith" (kun sa english pa, gitawag kinig "treaty, pledge, or covenant"). Kini nga Berith usa ka garantiya gikan sa Ginoo. Bisan kon silotan daan ang mga kaliwat ni Abram sulod sa 400 ka tuig didto sa Ehipto, nasiguro daan ang ilang kadaugan ug yuta.
Aplikasyon: Ang atong kinabuhi isip mga miyembro sa Iglesia adunay mga pagsulay. Bisan naglisud ta sa kalibutan karon, nasulat na daan sa Iyang Berith o saad nga kinsa kadtong magpabilin nga matinud-anon, makapanunod sa bag-ong Yuta—ang Langit.
G - Generalize: Ang atong kadaugan wala gibase sa atong mga mahimo, kondili tungod kini sa hugot ug putli nga Pakigsaad (Berith) nga gibuhat sa Diyos nga dili Niya usbon, ug Iyang gidala pinaagi sa Iyang grasya ug gugma kanato.
E - Encourage: Busa, mga igsoon, lig-ona ang inyong kasingkasing! Kung kaniadto ang Diyos naghatag og yuta ngadto sa kaliwatan ni Abraham, mas labaw Siya nga maghatag kanato sa Langitnong pinuy-anan pinaagi sa Bag-ong Pakigsaad sa Dugo ni Kristo. Padayon kita sa pag-alagad nga malipayon, aktibo, ug matarong diha sa Iglesia, ug ipanghinaot nato nga makatabang kita sa pagdala ug daghan pang mga tawo ngadto niining luwas nga Pakigsaad sa Diyos!
Sa Diyos Lamang ang Tanang Himaya!