Tema: Ang Tore sa Babel, Ang Garbo sa Tawo, ug Ang Pag-andam sa Kaliwatan ni Abram
Sinulat ni: Joey Arles O. "JAO" Vergara | August 2026
Pasiuna:
Ang Genesis 11 maoy usa sa labing sikat nga istorya sa Bibliya—ang Tore sa Babel. Dinhi atong makita nga ang katawhan nagkahiusa, apan nagkahiusa alang sa sayop nga katuyoan. Imbes nga himayaon ang Diyos, gusto nilang himayaon ang ilang kaugalingon. Gipakita niini nga kapitulo kon unsaon pagbungkag sa Diyos ang garbo sa tawo, ug kon unsaon Niya pag-andam ang usa ka bag-ong sinugdanan pinaagi sa pagpili sa pamilya ni Abram aron maoy magdala sa kaluwasan sa kalibutan.
Ang Teksto: Niadtong panahona, usa ra ang pinulongan sa tibuok kalibutan. Ang mga tawo mipanaw paingon sa sidlakan ug nakakita og patag sa yuta sa Sinar ug didto nanimuyo. Nagkasabot sila nga maghimo og mga tisa (bricks) ug magtukod og usa ka siyudad ug usa ka tore nga ang tumoy moabot sa langit. Ang ilang tumong: "Maghimo kita og ngalan alang sa atong kaugalingon, aron dili kita magkatibulaag sa tibuok yuta."
Pagpatin-aw: Kaniadto, gisugo sa Diyos si Noe ug ang iyang pamilya nga "dumaghan kamo ug pun-a ninyo ang yuta" (magkatag). Apan ang mga tawo sa Sinar misupak niini. Gusto nilang magpabilin sa usa ka dapit ug magtukod og kaugalingong gingharian. Ang pagtukod sa tore dili tungod kay gusto nilang mas maduol sa Diyos, kondili tungod sa ilang garbo—gusto nilang sikat sila ug sila na ang magbuot sa ilang kinabuhi. Nagtudlo kini nga ang panaghiusa ngil-ad kon ang katuyoan mao ang pagrebelde sa Ginoo.
Cross References:
Proverbio 16:18 - "Ang garbo nagauna sa pagkalaglag, ug ang mapahitas-on nga espiritu nagauna sa pagkapukan."
Salmo 127:1 - "Gawas kon si Jehova ang magatukod sa balay, kawang lamang ang paghago sa nagatukod niini..."
Ang Teksto: Mikanaog ang Diyos aron tan-awon ang siyudad ug ang tore. Nakita Niya nga tungod kay usa ra sila ka katawhan ug usa ray pinulongan, wala nay makapugong sa bisan unsa nga ilang planohon nga buhaton. Busa, mikanaog ang Diyos ug gilahugay (gibali-bali) ang ilang pinulongan aron dili na sila magkasinabtanay. Tungod niini, napugos sila sa pagkatibulaag sa tibuok yuta ug nahunong ang ilang pagtukod. Ginganlan ang maong dapit og "Babel" nga nagpasabot og kalibog.
Pagpatin-aw: Sa panan-aw sa tawo, taas na kaayo ang ilang tore; apan sa panan-aw sa Diyos, hilabihan kini ka mubo mao nga kinahanglan pa Siyang "mokanaog" aron tan-awon kini. Ang paglahugay sa pinulongan daw usa ka silot, apan sa tinuod lang, usa kini ka buhat sa kaluoy. Kon nagpadayon pa silag hiusa sa ilang pagkadautan, mas grabe untang silot ang modangat kanila. Gipugngan sa Diyos ang ilang dautang plano.
Cross References:
Job 5:12 - "Siya nagapakyas sa mga lalang sa mga malimbungon, aron ang ilang mga kamot dili makahimo sa ilang tuyo."
Ang Teksto: Human sa istorya sa Babel, gilista ang mga kaliwat ni Sem (anak ni Noe) nga nagpaingon ngadto kang Terah. Si Terah adunay tulo ka anak: sila si Abram, Nahor, ug Haran. Namatay si Haran sa ilang yutang natawhan sa Ur sa mga Caldeanhon. Gikuha ni Terah ang iyang anak nga si Abram, ang asawa ni Abram nga si Sarai (nga baog o walay anak), ug ang iyang apo nga si Lot. Mibiya sila sa Ur aron moadto sa Canaan, apan pag-abot nila sa Haran, didto na sila mipuyo hangtod namatay si Terah.
Pagpatin-aw: Taliwala sa pagsupak sa kalibutan didto sa Babel, ang Diyos padayong naglihok pinaagi sa usa ka piniling pamilya. Ang Ur sa mga Caldeanhon usa ka dapit nga puno sa pagsimba og mga idolo. Ang pagbiya nila Terah ug Abram maoy sinugdanan sa plano sa Diyos sa paglain og usa ka katawhan alang Kaniya. Bisan og baog si Sarai, dinhi magsugod ang dakong milagro ug ang linya diin matawo ang Manluluwas.
Cross References:
Josue 24:2 - "...Sa karaan nga panahon ang inyong mga amahan namuyo unahan sa Suba, si Terah, ang amahan ni Abraham... ug nag-alagad sila sa laing mga diyos."
Hebreo 11:8 - "Pinaagi sa pagtuo, si Abraham, sa gitawag siya... misugot sa pag-adto sa dapit nga iyang pagadawaton ingon nga kabilin..."
Pangutana 1: Unsa man ang dakong sala sa mga tawo nga nagtukod sa Tore sa Babel?
Tubag: Ang ilang sala mao ang garbo ug dayag nga pagsupak sa sugo sa Diyos. Imbes nga magkatag aron pun-on ang yuta, naghiusa sila aron maghimo og ngalan alang sa ilang kaugalingon ug magtukod og siyudad nga dili magkinahanglan sa presensya sa Diyos.
Pangutana 2: Angay ba natong isipon nga bati ang panaghiusa o "unity"?
Tubag: Dili. Maayo ang panaghiusa kon kini nahisubay sa kamatuoran ug kabubut-on sa Diyos. Apan kon ang panaghiusa gamiton aron sa pagpakasala, pagsupak sa Bibliya, o pagtukod og sayop nga mga pagtulon-an (sama sa kulto), bungkagon gayud kana sa Diyos.
Pangutana 3: Unsa ang importansya sa paghisgot kang Abram (Abraham) pagkahuman gayud sa istorya sa Babel?
Tubag: Gipakita niini ang kalainan sa duha ka dalan: ang kalibutan sa Babel nangita og sikat nga ngalan pinaagi sa ilang kaugalingong kusog, apan pakyason sila sa Diyos. Sa pikas bahin, si Abram usa ka ordinaryo nga tawo gikan sa pamilyang tigsimbag idolo, apan tawgon siya sa Diyos ug ang Diyos mismo maoy maghimo sa iyang ngalan nga bantogan. Ang kaluwasan dili gikan sa atong paningkamot kondili sa grasya sa Diyos.
Ang Babel ug ang Adlaw sa Pentekostes: Ang nahitabo sa Genesis 11 hingpit nga gibali (gi-reverse) sa Diyos sa Bag-ong Tugon. Sa Babel, gibungkag sa Diyos ang mga tawo pinaagi sa paghatag og nagkalain-laing pinulongan tungod sa ilang sala. Apan sa Adlaw sa Pentekostes (Buhat 2), gigamit sa Diyos ang nagkalain-laing pinulongan pinaagi sa Espiritu Santo aron pasabton ug hiusahon ang tanang nasud ngadto sa usa ka lawas—ang Iglesia sa Ginoo. Ang nakaguba sa tawo kaniadto, mao ang giayo ni Kristo karon.
Usa Ra Ka Pangalan Aron Maluwas: Gusto sa mga tawo sa Babel nga "maghimo og ngalan" alang sa ilang kaugalingon. Sayop kini nga tinguha tungod kay aduna lay usa ka Ngalan nga gihatag sa langit aron kita maluwas—ang Ngalan ni Jesu-Kristo (Buhat 4:12). Isip mga miyembro sa Iyang Iglesia, dili nato katuyoan nga ipataas ang atong kaugalingong ngalan, kondili ang Ngalan lamang sa atong Manluluwas.
Tema: Ang Kapeligrohan sa Pagpasigarbo (Pride)
R - Reference Verse: Genesis 11:4
E - Entry Point (Hook): Sa panahon nato karon sa social media, daghan kaayo ang ganahan mag-"flex" o magpasigarbo sa ilang mga napalit—bag-ong sakyanan, dakong balay, o taas nga posisyon. Lami man god sa pamati kon daghang mo-like ug midayeg sa atong pangalan. Apan nasayod ba mo nga kining grabeng pagtinguha nga musikat ug mahimong "bida" sa kaugalingong kinabuhi mao ang nag-unang rason nganong gilaglag sa Diyos ang usa ka tibuok siyudad kaniadto?
C - Context: Ang mga tawo sa Sinar kugihan unta kaayo ug kamao maghiusa. Naghimo silag daghang tisa aron magtukod og pinakataas nga tore sa kalibutan. Apan ang ilang katuyoan dautan kaayo. Miingon sila, "Magtukod kita... ug maghimo kita og ngalan alang sa atong kaugalingon." Gusto nilang isalikway ang Diyos aron sila na ang ilhon nga labing gamhanan. Resulta? Gipakyas sila ug gipakaulawan sa Diyos.
H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos kinsa nagapukan sa mga mapahitas-on! Ug gipasidunggan ko kamo, mga igsoon nga ania sulod sa Iglesia. Daghan kaninyo ang adunay maayong propesyon, negosyo, ug dagkong abilidad, apan kon mosulod na gani kamo dinhi sa hawanan, inyong ginahubo ang inyong garbo ug nagpaubos kamo isip mga alagad ni Kristo. Maayo kaayo kana nga kinaiya.
A - Admonish: Pahimangno alang kanatong tanan: Ihunong ang pagtukod og "Tore sa Babel" sa inyong kinabuhi. Ayaw himoa ang pagpangitag kwarta o pag-asenso isip himan aron maghinambog ug modaot sa uban. Ug labaw sa tanan, sulod sa atong Iglesia, ayaw gamita ang inyong katungdanan aron lang isaka ang inyong kaugalingong ngalan imbes nga ang Ngalan sa Diyos.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Ang Pagtukod Alang sa Kaugalingong Ngalan.
(Genesis 11:4) "...ug maghimo kita og ngalan alang sa atong kaugalingon..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa ngalan mao ang "Shem" (kun sa english pa, gitawag kinig "name, reputation, or fame"). Imbes nga simbahon nila ang Shem ni Jehova, mas gipili nilang ipataas ang ilang kaugalingong Shem. Usa kini ka porma sa idolatriya diin ang tawo maoy gihimong diyos.
Aplikasyon: Kon mo-alagad ka sa Iglesia, manganta, o muhatag og donasyon, pangutan-a ang imong kaugalingon: Alang ba kini sa himaya sa Diyos, o gusto lang nako nga sikat ang akong Shem (pangalan)? Kon ang motibo kay aron daygon sa tawo, ang imong gibuhat walay pulos atubangan sa Ginoo.
Punto 2: Ang Pagsupak sa Plano sa Diyos.
(Genesis 11:4) "...aron dili kita magkatibulaag sa tibuok yuta."
Hebrew Word: Ang pulong nga "magkatibulaag" naggikan sa pulong nga "Puwts" (kun sa english pa, gitawag kinig "to scatter, disperse, or spread abroad"). Ang Diyos nagsugo kanila sa Genesis 9:1 nga mag- Puwts o magkatag aron pun-on ang yuta, apan nitubag sila og "Dili!"
Aplikasyon: Kon ang Diyos adunay isugo kanato pinaagi sa Iyang Bibliya, bisan unsa pa kini kalisod, kinahanglan natong tumanon. Ayaw pagsukol o paghimo og imong kaugalingong paagi tungod kay dili ka uyon sa Iyang plano. Ang pagsupak sa mando sa Diyos moresulta gayud sa kalibog sa kinabuhi.
G - Generalize: Kon atong unahon ang atong kaugalingong garbo ug reputasyon (Shem) ug mosupak sa mando sa Diyos nga mokaylap ug moalagad (Puwts), bungkagon gayud sa Diyos ang atong mga plano.
E - Encourage: Busa mga igsoon ko, padayon kita sa pagpaubos! Bisan unsa kalampuson ang atong nakab-ot sa gawas, kanunay natong ibalik ang tanang himaya ngadto sa Ginoo. Ipadayon nato ang panaghiusa sulod sa Iglesia sa Ginoo, dili aron ibayaw ang atong kaugalingon, kondili aron ibayaw ang bugtong Ngalan ni Jesu-Kristo nga maoy naghatag kanatog kaluwasan!
Tema: Ang Pagpanghilabot sa Diyos Alang sa Atong Kaluwasan
R - Reference Verse: Genesis 11:5 ug 11:7
E - Entry Point (Hook): Nakasulay na ba mo nga naa moy dako kaayo nga plano—siguro plano nga magminyo og tawo nga dili diay maayo, o plano nga mobalhin sa laing nasud, apan kalit lang napakyas kay nawala ang inyong kwarta o wala na-approve ang papeles? Pwerteng sapota nato ug magpangutana ta, "Ngano man Ginoo nga giguba Nimo ang akong nindot nga plano?" Wala lang kita nasayod nga usahay, bungkagon sa Diyos ang atong plano aron luwason kita sa dakong kapahamakan.
C - Context: Hapit na maperpekto sa mga tawo ang ilang Tore sa Babel. Malipayon kaayo sila sa ilang teknolohiya ug panaghiusa. Apan mikanaog ang Diyos. Wala Siyay gidala nga bagyo o sunog; igo lang Niya nga gilahugay ang ilang pinulongan aron dili na sila magkasinabtanay. Naglagot ug nagkabingkil ang mga tawo hinungdan nga nahunong ang pagtukod. Daw grabe kadautan ang gibuhat sa Diyos, apan usa kini ka pagpanghilabot aron dili sila mas mabaon sa grabeng pagrebelde nga moresulta unta sa laing lunop.
H - Honor: Himayaon nato ang Diyos kinsa mas nahibalo kon unsay labing makaayo kanato! Ug mapasalamaton ako sa inyong presensya karon, mga igsoon. Bisan usahay makasugat kamo og mga kapakyasan ug kalisod sa kinabuhi, wala kamo nawad-an sa inyong pagtuo. Wala kamo miundang sa inyong pag-alagad sa Iglesia sa Ginoo tungod lamang kay wala gitubag sa Diyos ang pipila ninyo ka mga pangandoy.
A - Admonish: Ang pahimangno nato karon: Ayaw kasuko kon balabagan sa Diyos ang inyong mga plano nga sayop. Kon duna kay ganahan kaayo nga buhaton apan nahibal-an nimo nga makapasala kini o makapabugnaw sa imong pagsimba, pasalamati ang Ginoo kon dili kini mahinayon! Ang Iyang pagpamadlong usa ka timailhan nga gihigugma ka Niya.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Ang Diyos Kanunay Nakakita sa Atong Gibuhat.
(Genesis 11:5) "Ug si Jehova mikanaog aron sa pagtan-aw sa siyudad ug sa tore..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa mikanaog mao ang "Yarad" (kun sa english pa, gitawag kinig "to descend, go down, or actively involve oneself"). Dili pasabot nga didto ra Siya sa langit ug dili kakita; ang pag- Yarad nagpasabot nga nihimo Siyag pormal nga inspeksyon ug paghukom. Wala Siyay palabyon.
Aplikasyon: Ayaw tuo nga makatago ka sa Ginoo. Ang imong mga tinagong sekreto, mga dautang text sa cellphone, o tikas sa negosyo, tin-aw kaayong nakita sa Diyos nga naga- Yarad sa imong kinabuhi. Busa, pagkinabuhi nga limpyo kanunay bisan kon walay nakakita kanimo sa sulod sa imong kwarto.
Punto 2: Ang Kasamok Nga Nagdala og Kaluwasan.
(Genesis 11:7) "...kanaog kita, ug didto lahogayon ta ang ilang pinulongan, aron dili sila makasabot sa sulti sa usag-usa."
Hebrew Word: Ang pulong nga "lahogayon" o "gubaon" kay "Balal" (kun sa english pa, gitawag kinig "to confuse, mingle, or mix"). Gihimo sa Diyos ang pag- Balal dili aron daoton sila, kondili aron mapugngan ang ilang hingpit nga kalaglagan sa umaabot.
Aplikasyon: Usahay, sa atong pagkinabuhi, magpadala ang Diyos og Balal o kalibog/kasamok sa atong mga yutan-ong plano kon kini magpalayo kanato sa Iglesia. Mag-away mo sa imong "bad influence" nga barkada ug magbulag mo. Sakit paminawon, pero kana maoy pamaagi sa Diyos aron ibalik ka sa saktong dalan!
G - Generalize: Bisan kon ang pagkanaog sa Diyos (Yarad) magdala og kalibog o pagkabungkag (Balal) sa atong mga paboritong plano, hibal-i nga kana maoy Iyang paagi aron ilikay kita sa sala.
E - Encourage: Busa mga igsoon, kon anaa kamo karon sa sitwasyon diin daw guba ang inyong mga ginaplano, barugi lang ang inyong pagtuo! Isalig sa Diyos ang pagkontrolar sa inyong kinabuhi. Padayon kita sa pag-alagad ug pagtuman sa Iyang mga mando sulod sa atong Iglesia, ug atong makita nga ang Iyang mga plano kanunay nga labing perpekto ug puno sa kalinaw!
Tema: Ang Pagsugod sa Bag-ong Panaw uban sa Diyos
R - Reference Verse: Genesis 11:31
E - Entry Point (Hook): Nakasulay na ba mo og balhin og puy-anan ngadto sa laing probinsya o laing nasud nga wala moy kaila, wala moy trabaho nga sigurado, ug nanimpad lang mo? Lisod ug makulbaan ta, di ba? Kay lami man gyud magpabilin didto sa atong naandan o "comfort zone" diin naa ang atong mga paryente. Apan usahay, ang labing dakong panalangin makab-ot nato kon andam tang mobiya sa daan natong kalibutan.
C - Context: Sa katapusang bahin sa Genesis 11, nag-focus ang istorya ngadto sa pamilya ni Terah ug sa iyang anak nga si Abram. Nagpuyo sila sa Ur sa mga Caldeanhon—usa ka adunahan apan dautan nga dapit diin ang mga tawo nagsimba sa bulan (moon gods). Aron matuman sa Diyos ang Iyang plano nga maghimo og balaang nasud, kinahanglan mogawas kining pamilyaha sa maong daotang impluwensya. Mibiya sila sa Ur padulong sa Canaan, apan ang amahan nga si Terah, pag-abot sa Haran, ni-undang ug didto na nagpuyo hangtod namatay.
H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos nga kanunay nagatawag kanato gikan sa kangitngit ngadto sa Iyang kahayag! Ug dako nakong dungog nga ilhon kamo, mga igsoon. Daghan kaninyo ang adunay susama nga istorya. Aron mahimong miyembro sa Iglesia sa Ginoo, daghan kaninyo ang nisan-o sa pagbugal-bugal sa inyong pamilya, nitalikod sa inyong karaang relihiyon, ug gibiyaan ang daang mga bisyo. Wala kamo mahadlok nga biyaan ang tanan tungod kang Kristo!
A - Admonish: Pahimangno alang kanatong tanan: Ayaw usiki ang panaw nga inyong nasugdan! Kon nakabiya na kamo sa kalibutanon ug sa inyong karaang pagtulon-an, ayaw na kamo paghinumdom ug paglingi pa sa likod. Ang Diyos dunay giandam nga mas nindot nga Yuta nga Gisaad (Langit) alang kaninyo, busa ayaw pagpabilin sa tunga-tunga sa dalan.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):
Punto 1: Kinahanglan Gayud nga Mobiya Ka sa Karaang Dapit.
(Genesis 11:31) "...ug nanggula (mibiya) sila uban kanila gikan sa Ur sa mga Caldeanhon..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa paggula mao ang "Yatsa" (kun sa english pa, gitawag kinig "to go out, depart, or bring forth"). Dili sila makaadto sa Yutang Gisaad kon dili sila andam mag- Yatsa sa ilang yutang natawhan nga puno sa idolatriya.
Aplikasyon: Dili nato hingpit nga masunod ang Diyos kon dili ta mag- Yatsa sa atong mga daang kinaiya. Kon na-bawtismohan na ka sulod sa Iglesia, biyai na gayud ang imohang pagka-palahubog, pagka-tsismosa, ug ang imong pag-apil-apil sa mga kulto o sayop nga patuo-tuo. Putla ang koneksyon sa sala!
Punto 2: Ayaw Pag-undang sa Tunga-tunga sa Dalan.
(Genesis 11:31) "...ug ming-adto sila sa Haran, ug didto nanimuyo."
Aplikasyon: Ang plano kay moadto sila sa Canaan (ang Yuta nga Gisaad), apan si Terah nakakita og komportableng dapit sa Haran (nga nagpasabot nga "tunga-tunga" nga dapit), ug didto siya nagpabilin hangtod namatay. Daghang mga miyembro sa Iglesia karon ang sama ni Terah. Maayo kaayo sa sinugdanan, nabawtismohan, apan sa nagkadugay, nagpakabugnaw, na-busy sa kwarta, ug nahunong na sa "tunga-tunga." Wala na molahutay. Kinahanglan tang mopadayon hangtod sa kataposan!
G - Generalize: Aron makaabot sa hingpit nga plano sa Diyos, kinahanglan andam kitang mogawas (Yatsa) sa atong dautang palibot, ug likayan ang pag-undang sa tunga-tunga nga dalan sa atong pagtuo.
E - Encourage: Busa mga igsoon, abante lang kanunay! Ang dalan sa pagka-Kristohanon sulod sa Iglesia sa Ginoo dili pirme sayon, usahay mingaw ug usahay dunay mga pagsulay. Apan tuohi nga ang Langitnong Canaan nagahulat alang kanila nga molahutay. Magtinabangay kita, i-ampo ang mga igsoon nga naluya na, aron dungan kitang tanan nga makaabot didto sa hingpit nga panalangin sa Diyos!
Sa Diyos Lamang ang Tanang Himaya!