PART A: Pagtuon sa Bibliya: Genesis Kapitulo 10

Tema: Ang Sinugdanan sa mga Nasud, Ang Garbo sa Tawo, ug Ang Plano sa Diyos

Sinulat ni: Joey Arles O. "JAO" Vergara | August 2026

Pasiuna:

Ang Genesis 10 sagad gitawag nga "Talaan sa mga Nasud" (kun sa english pa, gitawag kinig "Table of Nations"). Kini naglista sa mga kaliwat sa tulo ka anak ni Noe: sila si Sem, Ham, ug Japhet. Bisan og daw puro lang kini mga ngalan nga lisud basahon, dako kaayo kinig gitudlo kanato. Kini nagpamatuod nga ang tanang tawo sa kalibutan human sa lunop, gikan sa usa lamang ka pamilya, ug nagpakita kon sa unsang paagi nagsugod ang mga dagkong gingharian sa kalibutan nga sa kaulahian nahimong mga kaaway sa katawhan sa Diyos.

Bahin 1: Si Nimrod ug Ang Pagsugod sa mga Gingharian sa Kalibutan (Genesis 10:1-20)

• Ang Teksto: Human gilista ang mga anak ni Japhet, gihisgutan ang mga anak ni Ham. Usa sa iyang mga kaliwat mao si Nimrod. Si Nimrod nahimong usa ka bantogan ug gamhanan nga tawo sa yuta, usa ka "gamhanang mangangayam atubangan sa Ginoo." Siya ang nagtukod sa mga dagkong siyudad sama sa Babel (nga sa kaulahian nahimong Babilonya) ug Ninive. Kini nga mga siyudad nailhan nga sentro sa garbo, idolatriya, ug pagsupak sa mga pagkamatarong sa Diyos.

• Pagpatin-aw: Ang ngalang Nimrod nagpasabot og "Magrebelde kita" (let us rebel). Bisan og gitawag siya nga gamhanan, ang iyang gahum gigamit sa pagtukod og kaugalingong gingharian dinhi sa yuta nga nagtinguha sa pag-ilis sa awtoridad sa Diyos. Kini nagtudlo kanato sa kalainan sa gingharian sa kalibutan nga gitukod sa garbo ug kapasidad sa tawo, itandi sa Gingharian sa Diyos (ang Iyang Iglesia) nga gitukod pinaagi sa pagpaubos ug pag-alagad.

• Cross References:

• 1 Juan 2:16 - "Kay ang tanan nga ania sa kalibutan... ang pagpasigarbo sa kinabuhi, dili gikan sa Amahan, kondili sa kalibutan."

• Proverbio 16:18 - "Ang garbo nagauna sa pagkalaglag, ug ang mapahitas-on nga espiritu nagauna sa pagkapukan."

Bahin 2: Ang Kaliwat ni Sem ug Ang Pagkabuak sa Yuta (Genesis 10:21-32)

• Ang Teksto: Gilista usab ang mga kaliwat ni Sem, nga mao ang magulang nga igsoon ni Japhet. Gikan kang Sem naggikan ang mga Hebreohanon (ang kaliwatan ni Eber). Gihisgutan usab dinhi si Peleg, kansang ngalan nagpasabot nga "pagkabahin" o "pagkabuak", kay sa iyang mga adlaw gibahin ang yuta (diin gipamatud-an kini sa science nga aduna gayuy panghitabo nga ang yuta sa kalibutan nga gitawag ug pangea, nabahin gayud). Sa katapusan, gisumada sa kapitulo 10 nga gikan niining mga pamilyaha nikatap o nidaghan ang mga nasud sa tibuok yuta human sa lunop.

• Pagpatin-aw: Lahi sa linya ni Ham (diin gikan si Nimrod nga nagtukod sa Babilonya), ang linya ni Sem mao ang gipili sa Diyos diin maggikan si Abraham, si David, ug sa kaulahian, si Jesu-Kristo. Ang pagkabuak sa yuta sa panahon ni Peleg lagmit nagtumong sa pagkatag sa mga tawo didto sa Tore sa Babel (nga atong mabasa sa sunod nga kapitulo). Nagtudlo kini nga kontrolado gihapon sa Diyos ang kasaysayan ug aduna Siyay padayon nga plano sa pagluwas.

  1. 1. • Dugang pagpatin-aw: Si Sem ang tunga-tunga sa tulo ka mag-igsoon. Siya ang gipili sa Diyos nga makadawat sa spiritohanon nga panalangin bisan tuod dili siya ang kamaguwangan. Mahinumduman nga sa kapitulo 9, si Sem ang nagtabon sa pagkahubo sa ilang amahan. Ang Diyos, nagahatag gayud sa panalangin ngadtu sa Iyang nakita nga angayan, bisan pa man kon sukwahi sa tradisyon sa tawo (diin, sa tradisyon, ang kamaguwangan nga anak gayud ang makapanunod. Apan, sa Karaang-tugon, makita nga daghan sa mga gipanalanginan sa pagtuman sa kagustohan sa Diyos kay mga ikaduha o mga kamanghuran.

• Cross References:

• Buhat 17:26 - "Ug iyang gibuhat gikan sa usa ka dugo ang tanang nasud sa mga tawo, aron magpuyo sa tibuok nawong sa yuta..."

MGA SAMPLE NGA PANGUTANA UG TUBAG ALANG SA DISKUSYON

Pangutana 1: Ngano nga espesyal man ang paghisgot kang Nimrod niining kapituloha itandi sa ubang mga ngalan?

Tubag: Espesyal siya tungod kay siya ang nag-unang ehemplo sa usa ka tawo nga naggamit sa iyang kusog aron magtukod og yutan-ong imperyo imbes nga magpasakop sa Diyos. Siya ang nag-una sa pagtukod sa Babel ug Ninive, nga nahimong labing bangis nga mga kaaway sa katawhan sa Diyos sa Daang Tugon. Pasidaan kini batok sa sobrang pagtinguha og gahum.

Pangutana 2: Unsa ang gipasabot nga ang tanang nasud naggikan sa tulo ka anak ni Noe?

Tubag: Kini nagpasabot nga wala kitay rason nga mag-away-away base sa atong rasa, kolor sa panit, o pinulongan tungod kay sa tinuod lang, gikan kitang tanan sa usa ra ka pamilya. Kining maong kamatuoran mas gipalig-on diha sa Iglesia sa Ginoo, diin ang tanang nasud gidawat sa pagka-usa.

Pangutana 3: Unsay leksyon nga atong makuha sa pagpili sa Diyos sa linya ni Sem?

Tubag: Nagtudlo kini nga ang Diyos maalamon nga nagapili og mga tawo dili tungod sa ilang pagka-sikat (sama ni Nimrod) kondili subay sa Iyang balaanong katuyoan nga magdala sa Manluluwas nganhi sa kalibutan. Ang kadako sa ngalan sa kalibutan wala nagpasabot nga giuyonan ka sa Diyos.

MGA DUGANG NGA PAGTU-ON: Lalum nga Koneksyon Ngadto Kang Kristo ug sa Iglesia

1. Gikan sa Pagkabahin Ngadto sa Panaghiusa (Pentekostes): Ang Genesis 10 nagpakita kon giunsa pagkabahin-bahin sa mga tawo ngadto sa lain-laing pamilya, pinulongan, ug nasud tungod sa sala ug sa panagbulag. Apan sa Bag-ong Tugon, sa adlaw sa Pentekostes (Buhat 2), gigamit sa Diyos ang Espiritu Santo ug ang pagwali sa Ebanghelyo aron tapukon og usab kining lain-laing mga nasud (nga may lain-laing pinulongan) ngadto sa usa ka lawas—ang Iglesia ni Kristo. Ang nakaguba sa Daang Tugon, giayo ug gihiusa ni Kristo.

2. Ang Duha ka Gingharian: Dinhi sa Genesis 10 makita nato ang unang pagtunga sa "Gingharian sa Babilonya" ubos kang Nimrod (gingharian nga binase sa garbo ug gahum sa tawo). Sa tibuok Bibliya, ang Babilonya mao ang simbolo sa dautang sistema sa kalibutan nga kaaway sa Diyos (mabasa hangtod sa Pinadayag 18). Kasukwahi niini mao ang Gingharian sa Diyos (ang Iglesia) nga gitukod sa dugong giula ni Kristo, diin ang mga lider mao ang mga mapaubsanon ug mga sulugoon. Gitawag kita nga mogawas sa Babilonya ug magpabilin diha sa Gingharian ni Kristo.

PART B: Preaching Message 1

Tema: Ang Pasidaan Batok Sa Pagka-Nimrod Sa Atong Panahon

• R - Reference Verse: Genesis 10:8 ug 10:10

• E - Entry Point (Hook): Kinsa man nato dinhi ang dili gusto og "success" o kalamposan? Gusto nato nga mosaka sa posisyon, modako ang sweldo, ug mailhan sa atong komunidad. Walay dautan sa pag-asenso, apan kon ang atong pag-asenso maoy himoon natong rason aron dili na ta mosimba ug dili na ta mosalig sa Diyos, nahimo na kitang sama sa usa ka sikat kaayong tawo sa Bibliya nga ginganlan og Nimrod.

• C - Context: Sa listahan sa mga kaliwatan ni Noe, dunay usa ka ngalan nga ni-standout: si Nimrod. Siya nahimong unang "superstar" sa kalibutan human sa lunop. Usa siya ka "gamhanang mangangayam". Pero ang iyang pagka-gamhanan wala gigamit aron pasidunggan ang Diyos. Gigamit niya kini aron tukuron ang siyudad sa Babel (Babilonya), usa ka siyudad nga nailhan sa pagka-arogante ug pagrebelde batok sa Labing Halangdon.

• H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos kinsa mao ang Bugtong Hari sa tanang hari! Ug gipasidunggan ko kamo, mga igsoon, tungod kay bisan og pipila kaninyo nakatapos og maayo sa pag-eskwela ug adunay mga maayong trabaho, inyong gipabilin ang inyong mga tiil sa yuta. Ang inyong makanunayong pagpaubos diha sa mga bulohaton sa Iglesia nagpamatuod nga mas dako ang inyong pagtahod sa Diyos kaysa sa inyong kaugalingong kalamposan.

• A - Admonish: Pahimangno alang kanatong tanan: Ayaw ipanghambog ang imong salapi, pwesto, o talento sulod sa Iglesia. Ayaw pagtukod og imong "kaugalingong gingharian" pinaagi sa pagdaot sa imong isigka-igsoon aron lang ikaw ang mohumot ug mabantog. Ang Diyos maoy mobatok sa mga tawong nagpataas sa ilang kaugalingon.

• R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):

• Punto 1: Ang Peligro sa Kaugalingong Gahum.

• (Genesis 10:8) "...ug siya (Nimrod) misugod sa pagkahimong gamhanan diha sa yuta."

• Hebrew Word: Ang pulong alang sa gamhanan mao ang "Gibbor" (kun sa english pa, gitawag kinig "a mighty man, a tyrant, or champion"). Si Nimrod nahimong usa ka Gibbor nga nagdikta ug nanglupig sa uban aron mosunod kaniya imbes nga mosunod sa Diyos.

• Aplikasyon: Sa kalibutan, normal ra ang mahimong Gibbor (ang pagdaug-daug sa uban aron ikaw musikat). Apan sulod sa Iglesia ni Kristo, ang tinuod nga gamhanan mao ang tawong andam mahimong ulipon sa tanan. Ayaw pag- Gibbor diha sa sulod sa imong pamilya o komite sa Iglesia.

• Punto 2: Asa Ang Imong Gingharian?

• (Genesis 10:10) "Ug ang sinugdanan sa iyang gingharian mao ang Babel..."

• Hebrew Word: Ang pulong nga gigamit sa sinugdanan mao ang "Reshiyth" (kun sa english pa, gitawag kinig "first, beginning, or chief"). Ang pinaka-una o Reshiyth ni Nimrod mao ang pagpatukod sa usa ka lugar sa pagrebelde.

• Aplikasyon: Unsa man ang Reshiyth o pinaka-una nga prayoridad sa imong kinabuhi? Ang pagtukod ba sa imong kaugalingong negosyo nga nakalimot na ka sa pagsimba? Kon ang atong prayoridad mao ang atong kaugalingong garbo, nagtukod kita og Babel nga gub-on ra sa Ginoo sa kaulahian.

• G - Generalize: Kon himoon nato ang atong kaugalingon nga Gibbor sa kalibutan ug unahon nato (Reshiyth) ang atong kaugalingong garbo, sigurado gayud nga mahilayo kita sa Diyos.

• E - Encourage: Busa mga igsoon, biyai ang kultura sa kalibutan nga puros pagpataas sa kaugalingon! Ipadayon nato ang pag-alagad nga adunay malumong kasingkasing. Magtinabangay kita sa pagtukod sa Gingharian sa Diyos dinhi sa yuta—ang atong Iglesia—tungod kay kini lamang ang gingharian nga magpabilin sa walay kataposan!

PART C: Preaching Message 2

Tema: Ang Panaghiusa sa Tanang Katawhan Diha Kang Kristo

• R - Reference Verse: Genesis 10:32

• E - Entry Point (Hook): Nakasulay na ba mo nga naay tawo nga inyong gi-look down o gipihig tungod kay lahi iyang sinultian, lahi og probinsya nga gigikanan, o tingali mas ubos iyang estado sa kinabuhi? Usahay moingon ta, "Dili na namo siya ka-level." Kini nga kinaiya nga gitawag og diskriminasyon kay dako kaayo nga sakit sa katilingban. Apan kon atong balikan ang sinugdanan sa Bibliya, makaamgo ta nga kining tanan walay pulos.

• C - Context: Human gilaglag sa lunop ang tanang daotang tawo sa kalibutan, walo (8) ra ka tawo ang naluwas: si Noe, iyang asawa, ang iyang tulo ka anak nga sila si Sem, Ham, ug Japhet, ug ang ilang mga asawa. Gikan kanila, nagsugod pagkatag ang mga nasud sa tibuok kalibutan. Busa, ang tanang Amerikano, Aprikano, Pilipino, Intsik, ug uban pa, gikan lang diay sa usa ka dako nga pamilya. Kabanay ra natong tanan!

• H - Honor: Dalaygon ang atong Diyos nga walay pinalabi! Ug mapasalamaton kaayo ako kaninyo, mga igsoon nga ania sulod sa Iglesia. Bisan og gikan kita sa lain-laing pamilya, probinsya, ug kahimtang sa panalapi (dunay adunahan, dunay kabos), inyong gipili nga mag-isig-igsoon ug magtinabangay. Kini nagpamatuod nga ang gugma ni Kristo mas labaw pa kaysa sa atong kalainan!

• A - Admonish: Ang akong pahimangno karon: Wad-a ang "favoritism" o pagpili-pili og higala sulod sa Iglesia. Ayaw ninyo palabihi og amoma kadtong mga kwartahan unya inyong pasagdan ang mga pobre natong igsoon. Sa atubangan sa Diyos, tanan kita managsama ra—mga makasasala nga nagkinahanglan sa dugo ni Kristo.

• R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):

• Punto 1: Tanan Kita Gikan Sa Usa Lamang Ka Pamilya.

• (Genesis 10:32) "Kini mao ang mga kabanayan sa mga anak ni Noe, sumala sa ilang mga kaliwatan..."

• Hebrew Word: Ang pulong alang sa kabanayan o pamilya mao ang "Mishpachah" (kun sa english pa, gitawag kinig "family, clan, or tribe"). Bisag unsa pa kadaghan ang nasud karon, ang Diyos nagatan-aw sa sinugdanan nga usa ra kita ka Mishpachah.

• Aplikasyon: Kon kita makasabot nga kitang tanan usa ra ka pamilya, mas dako ang atong pasensya sa usag-usa. Labaw na gayud sa Iglesia nga gitawag nga "Panimalay sa Diyos" (1 Tim. 3:15). Trataha ang inyong mga igsoon sa pagtuo isip inyong tinuod nga Mishpachah.

• Punto 2: Gitigom Pag-usab Ang Mga Nasud.

• (Genesis 10:32) "...ug gikan kanila nikatap ang mga nasud sa yuta human sa lunop."

• Hebrew Word: Ang pulong alang sa nasud mao ang "Gowy" o Gentiles (kun sa english pa, gitawag kinig "nations or foreign people"). Nagkatag ang mga Gowy tungod sa ilang pagpadaghan.

• Aplikasyon: Ang Genesis 10 naghisgot sa pagkatag sa mga Gowy (nasud). Apan sa Bag-ong Tugon, gimandoan ni Jesus ang Iyang mga apostoles nga "adtoa ang tanang mga nasud (Gowy), bautismohi sila" (Mateo 28:19). Ang katuyoan sa Iglesia karon mao ang pagtigom og balik niining nagkatag nga mga nasud pinaagi sa kaluwasan sa maayong balita!

• G - Generalize: Bisan kon ang mga tawo gibahin-bahin sa yuta isip nagkalain-laing nasud (Gowy), pinaagi kang Kristo kita gipahiusa pag-usab isip usa ka balaan nga pamilya (Mishpachah).

• E - Encourage: Busa mga igsoon, ipakita nato sa kalibutan kon unsa ang tinuod nga panaghiusa! Padayona ang paghigugmaay sa usag-usa nga walay paghukom kon unsa ang estado sa ilang kinabuhi. Maghiusa kita diha sa atong Iglesia sa Ginoo aron madani nato ang uban pa natong kabanay nga anaa sa gawas, aron madala nato sila pagbalik sa balay sa atong Langitnong Amahan!

Sa Diyos Lamang ang Tanang Himaya!