Genesis 3

PART A: Pagtuon sa Bibliya: Genesis Kapitulo 3

Tema: Ang Pagsulay, Ang Pagkahulog, ug Ang Sangputanan sa Sala

Sinulat ni: Joey Arles O. "JAO" Vergara | May 2026

Sermon Framework: RECHARGE (Reference Verse, Entry Point, Context, Honor, Admonish, Reteach, Generalize, Encourage)

Pasiuna:

Ang Genesis 3 usa sa pinaka-importanteng kapitulo sa Bibliya tungod kay dinhi nato makita kon nganong nag-antos ang kalibutan karon. Dinhi gipakita ang pagsulod sa sala, ang pagkahulog sa tawo gikan sa grasya sa Dios, apan labaw sa tanan, dinhi usab unang gipadayag ang plano sa Dios alang sa kaluwasan pinaagi ni Jesu-Kristo.

Bahin 1: Ang Paglimbong sa Bitin (Genesis 3:1-5)

Ang Teksto: Ang bitin, nga labing malimbongon sa tanang mananap, nangutana kang Eva: "Matuod ba nga miingon ang Dios nga dili kamo makakaon sa tanang kahoy sa tanaman?" Giingnan sa bitin si Eva nga dili sila mamatay, kondili mabuka ang ilang mga mata ug mahisama sila sa Dios.
Pagpatin-aw: Ang kaaway (Satanas nga migamit sa bitin) kanunay nga moatake pinaagi sa pagtanom og pagduhaduha. Iyang gituis (twisted) ang pulong sa Dios aron himoong daw hakog ang Dios. Gipatuman niya ang unang bakak sa kalibutan: "Dili kamo mamatay."
Cross References:

Juan 8:44 - Gitawag ni Jesus ang yawa nga "amahan sa bakak."
2 Corinto 11:3 - "Apan nahadlok ako, nga maingon nga si Eva gilimbongan sa bitin pinaagi sa iyang pagkamalansison, ang inyong mga hunahuna mangadaot gikan sa kaputli ug katarong nga anaa kang Kristo."

Bahin 2: Ang Pagpakasala ni Adan ug Eva (Genesis 3:6-7)

Ang Teksto: Nakita sa babaye nga ang kahoy maayo kan-on, nindot tan-awon, ug makahatag og kaalam. Mikuha siya sa bunga ug mikaon, ug gihatagan usab niya ang iyang bana nga diha uban kaniya, ug mikaon usab siya. Naabli ang ilang mga mata ug nakita nilang mga hubo sila.
Pagpatin-aw: Ang sala nahitabo sa dihang gitugotan nila ang ilang pisikal nga tinguha ug garbo nga mopatigbabaw kaysa sa pagsunod sa Dios. Wala pugsa si Eva; ug labaw sa tanan, si Adan (nga maoy direktang nakadawat sa sugo kaniadto) igo lang nagtan-aw ug miapil sa pagpakasala.
Cross References:

1 Juan 2:16 - Ang mga tintasyon sa kalibutan gibahin sa tulo: ang kailibgon sa unod, ang kailibgon sa mga mata, ug ang pagpasigarbo sa kinabuhi (nga parehas gayud sa nahitabo kang Eva).
Santiago 1:14-15 - Ang tawo matintal kon danihon sa iyang kaugalingong pangibog; ug kon ang pangibog manamkon, manganak kinig sala.

Bahin 3: Ang Pagtago ug ang Pag-atubang sa Dios (Genesis 3:8-13)

Ang Teksto: Nakadungog sila sa tingog sa Dios nga naglakaw sa tanaman, ug nanago sila. Ang Dios nangutana, "Hain man ikaw?" Imbes mangayo og pasaylo, gibasol ni Adan si Eva (ug ang Dios nga naghatag ni Eva), ug gibasol ni Eva ang bitin.
Pagpatin-aw: Ang epekto dayon sa sala mao ang kahadlok, kaulaw, ug pagkaguba sa relasyon. Nawala ang ilang suod nga komunikasyon sa Dios mao nga nanago sila. Nawala usab ang ilang maayong relasyon isip magtiayon kay nagsugod na silag pinasahanay og sala (blame game).
Cross References:

Isaias 59:2 - "Apan ang inyong mga kasal-anan maoy nag-ulang kaninyo ug sa inyong Dios."
Proverbio 28:13 - Siya nga nagatago sa iyang kalapasan dili mouswag; apan bisan kinsa nga magasalugid ug magabiya niini makabaton sa kaluoy.

Bahin 4: Ang Silot ug ang Unang Saad sa Kaluwasan (Genesis 3:14-24)

Ang Teksto: Gipahamtang sa Dios ang silot: ang bitin mokamang sa yuta, ang babaye mag-antos sa pag-anak, ug ang lalaki maghago pag-ayo sa pag-uma kay gitunglo ang yuta. Apan naghatag usab ang Dios og tabon (panit sa mananap) ug misaad nga dunay "Binhi" ang babaye nga modugmok sa ulo sa bitin (Bik. 15).
Pagpatin-aw: Ang Genesis 3:15 gitawag nga Protoevangelium o ang "Unang Ebanghelyo." Bisan pa man nga adunay silot ang ilang sala (physical ug spiritual death), ang Dios naghatag na og plano sa pagluwas. Ang pag-ihaw sa mananap aron himoong bisti nagpakita nga kinahanglan ang pag-ula og dugo aron matabonan ang sala.
Cross References:

Roma 5:12 - Pinaagi sa usa ka tawo (Adan) misulod ang sala sa kalibutan, ug ang kamatayon pinaagi sa sala.
Hebreo 9:22 - Kung walay pag-ula og dugo, walay pasaylo sa mga sala.

Bahin 5: Ang Pagpalayas ug ang Kahoy sa Kinabuhi (Genesis 3:22-24)

Ang Teksto: Miingon ang Diyos nga ang tawo nahimo nang sama kanila nga nahibalo sa maayo ug sa dautan. Busa, gipapahawa sila sa Diyos sa Tanaman sa Eden aron dili na sila makakuha ug makakaon sa Kahoy sa Kinabuhi. Gibutangan sa Diyos og mga kerubin (mga anghel) ug usa ka nagdilaab nga espada sa sidsid sa tanaman aron bantayan ang dalan paingon sa kahoy.
Pagpatin-aw: Sa unang tan-aw, ang pagpalayas usa ka bug-at nga silot, apan sa lalum nga pagsabot, usa kini ka buhat sa kaluoy (kun sa english pa, gitawag kinig "act of mercy"). Kon gitugotan pa sa Diyos nga makakaon sila sa Kahoy sa Kinabuhi nga anaa sa kahimtang nga makasasala na sila, mabuhi unta sila sa walay kataposan nga nag-antos sulod sa sala nga walay tsansa nga maluwas. Gibabagan sa Diyos ang dalan karon, aron ablihan kini pag-usab sa umaabot nga panahon pinaagi sa saktong pamaagi.
Cross References:
- Pinadayag 22:2 - "...diha sa isigkadaplin sa suba anaa ang kahoy sa kinabuhi... ug ang mga dahon sa kahoy alang sa pag-ayo sa mga kanasuran."

MGA SAMPLE NGA PANGUTANA UG TUBAG ALANG SA DISKUSYON

Pangutana 1: Giunsa pag-atake sa bitin ang pagsalig ni Eva ngadto sa Dios?

Tubag: Gi-atake sa bitin si Eva pinaagi sa pagkuwestiyon sa Pulong sa Dios ("Matuod ba nga miingon ang Dios?"). Gusto sa bitin nga hunahunaon ni Eva nga ang Dios nagakawhat kanila sa maayong butang ug nga ang Dios bakakon. Kini gihapon ang taktika ni Satanas karon.

Pangutana 2: Kinsa ang angay basulon sa pagkahulog sa sala, si Adan o si Eva?

Tubag: Silang duha adunay tulubagon. Si Eva kay nagpalimbong siya, apan si Adan (nga gihatagan sa unang responsibilidad) igo lang nagpakahilom, wala manalipod sa iyang asawa, ug tinuyong mikaon. Wala sila gipugos, gigamit nila ang ilang free will sa paglapas.

Pangutana 3: Nganong naghimo man ang Dios ug mga bisti gikan sa panit sa mananap para kang Adan ug Eva? (Genesis 3:21)

Tubag: Ang ilang gihimo nga tabon gikan sa dahon sa higera (fig leaves) dili igo aron tabonan ang ilang kaulaw ug sala nga binuhat ra sa tawo. Ang panit sa mananap nagpasabot nga may kinabuhi nga gikuha; may inosenteng mananap nga namatay (nagpaagas og dugo) aron tabonan ang ilang sala—usa ka landong (foreshadowing) sa sakripisyo ni Kristo.

Pangutana 4: Unsa ang gipasabot sa saad sa Dios sa Genesis 3:15 nga ang "Binhi" sa babaye modugmok sa ulo sa bitin?

Tubag: Kini mao ang unang tagna (prophecy) mahitungod kang Jesu-Kristo (ang Binhi). Si Satanas (ang bitin) makapahamtang og samad (paglansang kang Jesus sa krus—pagpaak sa tikod), apan pinaagi sa pagkabanhaw ni Jesus, Iyang hingpit nga laglagon ang gahum ni Satanas (pagdugmok sa ulo).

MGA DUGANG NGA PAGTU-ON: Lalum nga Koneksyon Ngadto Kang Kristo ug sa Umaabot

Ang Pinaka-unang Maayong Balita (Protoevangelium): Sa Genesis 3:15, naghisgot ang Diyos sa "binhi sa babaye". Sa natural nga siyensya (biology), ang lalaki mao ang nagdala sa binhi, dili ang babaye. Kini nga pulong mao ang pinaka-unang propesiya sa Birhen nga Pagmabdos (kun sa english pa, gitawag kinig "virgin birth") nga gipanagna sa Isaias 7:14 ug natuman sa Mateo 1:23). Si Kristo mao ang Bugtong Binhi sa babaye (Maria). Ang pagpaak sa bitin sa tikod naghulagway sa sakit apan temporaryo nga kamatayon ni Jesus sa krus, samtang ang pagdugmok sa ulo sa bitin naghulagway sa hingpit ug pinal nga kadaugan ni Jesus batok kang Satanas pinaagi sa Iyang pagkabanhaw.
Ang Kapakyasan sa "Dahon sa Igos" ug ang Sakripisyo nga Dugo: Sa dihang nakasala ang tawo, nagtahi silag mga dahon sa igos aron tabonan ang ilang sala. Ang "dahon sa igos" nagrepresentar sa tawhanong buhat o relihiyon (human works/self-righteousness). Apan gisalikway kini sa Diyos kay dali ra kining malaya. Ang Diyos maoy nagbuhat og bisti nga panit—ang labing unang higayon nga may dugo nga miagas sa kalibutan. Kini tin-aw nga nagtudlo kang Jesu-Kristo isip ang Kordero sa Diyos (Juan 1:29), kansang dugo mao lamang ang bugtong makatabon ug makahugas sa atong mga sala sa hingpit.
Ang Unang Adan ug Ang Katapusang Adan: Gihimo ni Apostol Pablo ang usa ka lalum nga pagtandi ni Adan ug ni Kristo (Roma 5:12-19). Ang "Unang Adan" gidala sa tanaman, gitintal, napildi, ug nagdala og tunglo ug kamatayon ngadto sa tanan niyang kaliwatan. Ang "Katapusang Adan" (si Jesus), gidala sa desyerto ug sa Tanaman sa Getsemane, gitintal og maayo, apan nagmadaugon. Kon sa unang Adan misulod ang sala, pinaagi sa pagkamasinugtanon sa Katapusang Adan, niabot ang grasya ug kinabuhing dayon nga gidalit pinaagi sa Iyang Iglesia.
Ang Nagdilaab nga Espada ug Ang Dalang Inablihan sa Krus: Gibabagan sa Diyos ang dalan paingon sa Kahoy sa Kinabuhi gamit ang mga kerubin ug usa ka nagdilaab nga espada nga nagatuyok-tuyok (Genesis 3:24). Kana nga espada nagrepresentar sa kapungot ug hustisya sa Diyos nga andam mopatay ni bisan kinsang makasasala nga mosuway og sulod. Apan 2,000 ka tuig ang milabay didto sa Krus sa Kalbaryo, giatubang ni Jesus ang maong nagdilaab nga espada. Iyang gidawat ang kapungot sa Diyos alang kanato. Tungod kay gitigbas sa hustisya sa Diyos si Kristo didto sa krus, ang dalan padulong sa Kahoy sa Kinabuhi naablihan na pag-usab alang kanato!
Ang Nawala nga Eden ug Ang Umaabot nga Paraiso (Eschatology): Ang Bibliya nagsugod sa pagkawala sa Paraiso, apan matapos kini sa pagkaplag pag-usab sa Paraiso. Ang naguba sa Genesis 3 hingpit nga ayohon sa Pinadayag 21 ug 22. Kaniadto, gipalayas ang tawo gikan sa presensya sa Diyos; sa umaabot, ang Diyos na mismo ang mopuyo uban sa mga tawo didto sa Bag-ong Jerusalem. Kaniadto, gidili ang Kahoy sa Kinabuhi; sa umaabot, ang mga nakadaog hatagan og katungod nga mokaon sa bunga niini sa walay kataposan (Pinadayag 2:7).

PART B: Preaching Message 1

Tema: Ang Taktika sa Kaaway ug ang Atong Depensa

R - Reference Verse: Genesis 3:1 ug 3:4-5
E - Entry Point (Hook): Sa atong panahon karon, pwerteng daghana na sa mga "Scammers". Mamakak sila, mogamit og malimbongon nga mga pulong, ug himuong nindot paminawon ang usa ka butang aron kawaton ang atong kwarta. Apan kahibalo ba kamo nga ang labing hawod nga scammer walay lain kondili si Satanas? Ug ang iyang gikawat dili kwarta, kondili kalag.
C - Context: Didto sa Tanaman sa Eden, perpekto ang tanan. Gisuplay sa Dios ang tanang panginahanglan nila Adan ug Eva, duna lay usa ka kahoy nga gidili aron pagsulay sa ilang gugma ug pagsunod. Dinhi misulod ang bitin aron daoton kining nindot nga relasyon.
H - Honor: Atong pasidunggan ug dayegon ang atong Dios! Kay sukwahi sa gipanulti sa bitin, ang atong Dios dili hakog kondili manggihatagon. Ang Iyang mga sugo ug mga balaod gihatag kanato dili aron limitahan ang atong kalipay, kondili aron panalipdan kita gikan sa kadaot ug kamatayon.
A - Admonish: Pahimangno alang kanatong tanan isip mga Kristohanon: dili gayud nato isipon nga binuang o outdated ang Bibliya. Kung magsugod na kita pagduhaduha kon "tinuod ba gayud" nga sala ang usa ka butang bisan ug klaro nang gisulat sa Pulong sa Dios, delikado na kita, kay nagapaminaw na kita sa tingog sa bitin imbes sa tingog sa Dios.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):

Punto 1: Ang Pagpatigbabaw sa Pagduhaduha.

(Genesis 3:1) "Matuod ba nga miingon ang Dios nga dili kamo makakaon...?"
Hebrew Word: Ang pulong nga gigamit sa paghulagway sa bitin nga "malimbongon" o "malansison" kay "Arum" (עָרוּם). Nagpasabot kini nga crafty, shrewd, o hanas kaayo mangilad. Dili siya moatake nga daw halimaw nga hadlok; moatake siya sa porma nga maalamon ug madanihon.
Cross-Reference: 2 Corinto 11:3 - "Apan nahadlok ako, nga maingon nga si Eva gilimbongan sa bitin pinaagi sa iyang pagkamalansison (arum), ang inyong mga hunahuna mangadaot..."
Aplikasyon: Ang paagi sa Yawa sa pag-scam sa atong henerasyon karon mao ang pagtuis (twist) sa Pulong sa Dios. Moingon ang kalibutan, "Dili man siguro na sala kay daghan man gihimo ana." Isip mga Kristohanon, ang atong depensa batok niini nga pagduhaduha mao ang hugot nga pagtuon sa Bibliya. Wala unta mailad si Eva kon milig-on siya sa kung unsay tinuod nga sugo sa Dios.

Punto 2: Ang Pagtuo sa Bakak kaysa Kamatuoran.

(Genesis 3:4) "Apan ang bitin miingon sa babaye, Dili gayud kamo mamatay..."
Hebrew Phrase/Word: Ang pulong alang sa mamatay kay "Muth" (מוּת). Kusganon kining gigamit sa Dios isip silot. Apan direkta kining gisupak sa bitin. Gi-promisa niya ang kinabuhi luyo sa paglapas.
Cross-Reference: Roma 6:23 - "Kay ang bayad sa sala mao ang kamatayon; apan ang walay bayad nga gasa sa Dios mao ang kinabuhing dayon..."
Aplikasyon: Naka-focus kita usahay sa kalami sa pagpakasala. Paminawon ang tintasyon nga "Okay ra na, wala bitaw nakakita. Walay daotang epekto na." Kana mao ang bakak sa Arum nga bitin. Ang matag sala naay sangputanan. Barugi kanunay ang kamatuoran sa Bibliya nga ang sala makaguba sa kinabuhi ug makapahimulag nato sa Dios.

G - Generalize: Busa, ang taktika sa kaaway mao ang pagtuis sa pulong sa Dios (aron magduda kita) ug ang pagbaligya og mga bakak (aron makasala kita). Apan ang atong depensa anaa ra gayud sa hingpit nga pagsalig sa Dios.
E - Encourage: Dasigon ko kamo mga igsoon, isilsil ang Pulong sa Dios sa inyong mga kasingkasing. Inig abot sa tintasyon ug pangilad ni Satanas, isagbat ang natun-an ninyo sa Bibliya. Padayon sa pag-ugmad sa inyong pagtuo sa sulod sa Simbahan aron dili kamo dali nga malimbongan sa kalibutan!

PART C: Preaching Message 2

Tema: Bisan sa Sala, Adunay Grasya

R - Reference Verse: Genesis 3:15 ug 3:21
E - Entry Point (Hook): Unsay kasagarang buhaton sa usa ka tawo (labi na sa bata) kon makabuhat siya og dakong sayop sa balay? Manago, di ba? Kay mahadlok nga kasab-an. Mao gyud kini ang kinaiya sa tawo sukad pa kaniadto. Sa dihang nakasala sila Adan ug Eva, nanago sila gikan sa Dios. Apan ang nakapanindot kay imbes pasagdan, gipangita sila sa Dios.
C - Context: Human makakaon sa bunga, naamgohan nila nga sila mga hubo, busa nagtahi silag mga dahon sa higera aron matabonan ang ilang kauwaw. Wala nay perpektong relasyon; gipulihan na kinig kahadlok. Apan ang Ginoo milakaw sa tanaman aron pangitaon ang nakasala nga tawo, ug dinhi Niya gipakita ang labing unang hulagway sa Ebanghelyo.
H - Honor: Dalaygon ang atong buotan nga Dios! Atong pasidunggan ang Iyang dakong grasya. Wala ta Niya biyai aron sa atong hingpit nga kalaglagan. Bisan pa man sa ilang bug-at nga sala, Siya maoy nangita kanila. Siya ang Dios nga "mangita sa nawala" ug nanguna pag-andam sa paagi sa atong kaluwasan.
A - Admonish: Mga igsoon, ang atong sayop nga ginabuhat karon kon makasala kita mao ang pagpahilayo sa Simbahan, paghunong sa pag-ampo, ug pagtago gikan sa Dios. Gi-awhag ko kamo: ayaw taboni ang inyong mga sala sa inyong kaugalingong paagi o mag-rason ug magbasol sa uban sama sa gihimo ni Adan. I-atubang kana sa Ginoo.
R - Reteach (2 Ka Importanteng Punto):

Punto 1: Ang Saad sa Binhi nga Manluluwas.

(Genesis 3:15) "...ug butangan ko ug panagkaaway sa taliwala mo ug sa babaye, ug sa taliwala sa imong kaliwat ug sa iyang kaliwat (binhi); kini modugmok sa imong ulo..."
Hebrew Word: Ang pulong alang sa kaliwat o binhi mao ang "Zera" (זֶרַע). Kini mahimong magpasabot sa dapit sa anak, apan propetikanhon usab nga nagtudlo sa usa ka espesipikong Kaliwat. Kini ang sinugdanan sa saad nga gikan sa linya sa babaye, adunay matawo nga modugmok kang Satanas.
Cross-Reference: Galacia 4:4-5 - "Apan sa pag-abot na sa tukmang panahon, gipadala sa Dios ang iyang Anak, nga gianak sa usa ka babaye... aron sa pagtubos kanila..."
Aplikasyon: Bisan unsa pa kadako ang atong pagkahulog (Fall of Man), labaw pa kadako ang giandam sa Dios nga Manluluwas—ang Zera (Jesu-Kristo). Dili pa katapusan ang tanan kon nakasala ka, kay aduna kitay kampyon nga nidaog na sa krus. Salig Kaniya.

Punto 2: Ang Kaluwasan Wala Sa Atong Buhat, Kondili sa Tabon gikan sa Dios.

(Genesis 3:21) "Ug si Jehova nga Dios nagbuhat ug mga bisti nga panit alang kang Adan ug sa iyang asawa, ug iyang gibistihan sila."
Hebrew Word: Ang pulong sa panit mao ang "Or" (עוֹר). Ang mga dahon sa higera (fig leaves) nga gihimo nila Adan mao ang simbolo sa "human effort" (mga relihiyosong buhat nato aron ma-save ang atong kaugalingon), nga kulang ra gayud. Apan ang Dios naghatag ug bisti nga panit, nagpasabot nga may inosenteng kinabuhi nga gihalad ug may dugo nga niagas aron matabonan sila.
Cross-Reference: Hebreo 9:22 - "Ug subay sa balaod... kon walay pag-ula ug dugo walay pasaylo sa mga sala."
Aplikasyon: Wala kitay igong maayong buhat (fig leaves) aron magluwas sa atong kaugalingon gikan sa sala. Gikinahanglan nato ang sakripisyo, ug si Kristo mao ang hingpit nga Kordero. Sa dihang nabawtismohan kita, kita "nagsul-ob kang Kristo" (Galacia 3:27) nga maoy atong perpektong tabon sa panan-aw sa Dios.

G - Generalize: Bisan luyo sa grabeng sala, nagtanyag ang Dios og grasya. Siya ang Misaad sa Manluluwas (Zera) ug Siya ang naghatag sa sakripisyong Tabon aron masalbar kita sa atong kaulaw.
E - Encourage: Busa mga hinigugma, pagmaya kamo. Kung aduna kamoy kalapasan o nabug-atan sa sala karon, ayaw panago sama nila Adan ug Eva. Duol kamo sa presensya sa Dios, pangayo og pasaylo, kay ang atong Dios nga andam mosilot, mao man usab ang Dios nga nangita ug nag-andam na daan sa inyong kaluwasan diha kang Jesu-Kristo!

Sa Diyos Lamang ang Tanang Himaya!

Page updated

Google Sites

Report abuse