"Goodbye Father's Day"

Magandang umaga po sa inyong lahat.

Kung papansinin natin ang ating lipunan, mas malaki at mas masaya laging ipinagdiriwang ang Mother's Day kaysa sa Father's Day. Naisip niyo ba kung bakit? Hindi ito dahil mas kuripot ang mga tatay, at hindi rin dahil laging nakakalimutan ng mga nanay at mga anak na ipagdiwang ang mga lalaki sa buhay nila. Ang totoong dahilan ay mas seryoso. Tungkol ito sa mga numero (statistics), at tungkol ito sa dangal ng mga lalaki.

Dahil sa katotohanang ito, gusto kong simulan ang ating paghubog ng pagpapahalaga (values formation) ngayon gamit ang isang malalim na mensahe mula sa Bibliya. Sabi sa Awit 68:5, ang Diyos ay "Ama sa mga ulila, at tagapagtanggol ng mga biyuda." Isa itong napakagandang pangako ng pag-ibig ng Diyos, na nagpapakita ng Kanyang puso para sa mga mahihina at mga nasasaktan.

Pero, hindi ibig sabihin na dahil mabuti ang Diyos ay pwede na nating balewalain ang Kanyang mga utos. Ang pagdamay ng Diyos sa mga ulila ay hindi nag-aalis sa kabanalan at kahalagahan ng kasal. Hindi nito binabawasan ang bigat ng utos sa Bibliya. Tandaan natin na nang magbigay ng huling bilin ang mga Apostol sa Gawa 15 (Acts 15), isa sa apat na pinakamahalagang utos ay ang umiwas sa imoralidad—ibig sabihin, walang pakikipagtalik sa labas ng kasal. Inaayos ng Diyos ang mga sira, oo, pero ang pinakagusto Niya ay manatiling buo ang mga pamilya, na nakatayo sa sagradong sumpaan ng kasal.

Ngayon, kailangan nating tingnang mabuti ang ating bansa, dahil nasa panganib ang pamilyang Pilipino.

Hayaan ninyong ibahagi ko ang ilang nakakalungkot na numero. Ayon sa datos ng Philippine Statistics Authority (PSA) mula 2013 hanggang 2022, kung titingnan ang takbo nito hanggang 2025, ang bilang ng mga batang ipinapanganak na walang ama o sa labas ng kasal ay umabot na sa nakakagulat na 60%. Ibig sabihin, mahigit kalahati ng mga batang Pilipino ngayon ay ipinapanganak na hindi kasal ang mga magulang, at marami sa kanila ay hindi planado.

Ang mas nakakadurog ng puso ay ang nangyayari sa ating mga kabataan. Base rin sa pagtataya (projection) para sa 2025, 95% ng mga batang ipinapanganak ng ating mga batang babae—mga edad 15 pababa—ay anak ng mga lalaking mas matanda sa kanila, at hindi ng mga batang ka-edad nila.

Bukod pa rito, ayon sa pagtataya para sa 2025 mula sa isang malaking pag-aaral noong 2021 na pinondohan ng World Health Organization (WHO), tinatayang aabot sa 16 na milyon ang mga solo parents o solong magulang dito sa Pilipinas. Para mas maintindihan natin kung gaano ito karami, ang bilang na ito ay katumbas halos ng 92% ng lahat ng rehistradong kasal na mag-asawa sa buong bansa. At sa 16 na milyong solong magulang na pumapasan ng mabigat na responsibilidad na ito, halos lahat sila—o 95%—ay mga babae.

Mabilis tayong nagiging isang bansang walang ama. Kung hindi tayo kikilos ngayon—kung pipiliin ng mga lalaki at babae ngayon na magsawalang-kibo kaysa maging matapang—sinasabi ng mga numero na bago mag-taong 2040, tuluyan nang guguho at masisira ang pamilyang Pilipino. Nakikita na natin ang pagkasira ng ating mga pamilya sa panahon natin ngayon. Kaya ngayon, mayroon akong hamon.

Para sa mga lalaking nakikinig ngayon—mga tatay, tito, kuya, at mga lider:

Alam nating lahat ang sikat na kasabihan sa isang inumin na "7-Up quenches your thirst" (Ang 7-Up ay pumapawi ng uhaw). Ngayon, hinahamon ko kayong mag-Man Up o magpakalalaki. Hinahamon ko kayong mag-Man Up at pawiin ang uhaw ng isang bansang nangungulila sa ama. Nauuhaw ang bansa sa mga mabubuting lalaki. Nauuhaw ito sa mga lalaking responsable, mga lalaking rumerespeto sa kasal, at mga lalaking nagpoprotekta sa mga babae sa halip na saktan sila. Maging tatay kayo na kailangan ng inyong mga anak. Maging mabuting halimbawa kayo sa mga batang lalaking walang ama sa inyong komunidad. Tumayo kayo, maging present, at mamuno nang may katapatan. Man Up.

Para sa mga babae—mga nanay, tita, at mga single moms na matapang na pumasan ng mabigat na obligasyon sa mahabang panahon:

Ang panawagan ko sa inyo ngayon ay magbantay. Tulungan ninyo kaming protektahan ang ating mga kabataang babae at mga bata. Kayo sana ang maging gabay at matapang na tagapagtanggol para matigil na ang pagtaas ng mga numerong ito. Ituro ninyo ang halaga, ganda, at importansya ng mga batang babae sa paligid ninyo para hindi sila maghanap ng atensyon sa maling tao. Kailangan namin ang inyong lakas at talino para ilayo ang susunod na henerasyon sa mga maling desisyon.

Para sa mga taong sumalo na ng obligasyon:

Bago ako magtapos, gusto kong magbigay ng malalim na pugay sa mga lalaki at babaeng naging kamay ng Diyos para magbigay ng pagmamahal sa mga ulila. Sa mga stepfather, lolo, tito, mentor, at sa mga matatapang na nanay na nagpapakahirap magtrabaho para tumayong ama—maraming salamat. Nakikita namin ang inyong mga sakripisyo. Matapang ninyong sinalo ang mabigat na obligasyon ng mga iresponsableng tunay na ama na umabandona sa kanilang pamilya. Kayo ang buhay na patunay ng kabutihan ng Diyos, at malaki ang utang na loob ng ating bansa sa inyo.

Sa tuwing titingin tayo sa ating watawat, sana hindi lang kulay ng ating bansa ang ating makita, kundi pag-isipan din natin na ang iwinawagayway na watawat na ito ay nananawagan para sa isang matatag na bansa na nakatayo sa isang matibay na pundasyon: ang pamilya. Mangako tayo na babaguhin natin ang mga numerong ito. Protektahan natin ang mga kabataan, igalang ang kasal, at bumuo tayo ng bansa kung saan alam ng bawat bata ang pakiramdam na mahalin at protektahan ng isang buong pamilya.

Maraming salamat po, at isang pinagpalang umaga sa inyong lahat.